Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ - ΟΜΙΛΙΑ Α΄

Αποσπάσματα από τις περίφημες ομιλίες του Μεγάλου Βασιλείου στην εξαήμερο δημιουργία του Κόσμου : 

1Α΄.”Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην” (Γεν. 1.1). Όταν ένας πρόκειται να αναπτύξει το θέμα της κατασκευής του κόσμου, πρέπουσα αρχή του λόγου του είναι να ομιλήσει διά την Αρχήν της διακοσμήσεως των όσων βλέπομεν. Διότι ουρανού και γης δημιουργία πρόκειται να διδαχθεί, δημιουργία που δεν ενεφανίσθη αυτομάτως, όπως εφαντάσθησαν μερικοί, αλλ΄ έχει αιτίαν τον Θεόν. Ποίον αυτί είναι άξιον να συλλάβει το μέγεθος των λεγομένων ; Πώς θα έπρεπε να είναι προπαρασκευασμένη μια ψυχή, διά να λάβει μέρος εις την ακρόασιν τόσων μεγάλων πραγμάτων ; Να είναι καθαρή από τα πάθη της σαρκός, να μην την σκοτίζουν μέριμναι βιοτικαί, να είναι πρόθυμος να κοπιάσει, εξεταστική, να ερευνά προς πάσαν κατεύθυνσιν, μήπως και εύρει δίοδον δια να συλλάβει την έννοιαν του Θεού όπως πρέπει..........................9Β.................”Εν αρχή εποίησεν ο Θεός”. Τι ωραίον πράγμα η τάξις ! Έβαλε πρώτα “αρχήν”, δια να μη νομίσουν μερικοί ότι ο κόσμος είναι άναρχος. Έπειτα προσέθεσε το “εποίησε”, δια να φανεί ότι αυτό που δημιουργήθηκε είναι ελάχιστον μέρος των δυνάμεων του δημιουργού. Ο κεραμεύς με μία και την ίδια πάντοτε τέχνη πλάθει αναρίθμητα σκεύη, χωρίς να εξαντλείται ούτε η τέχνη του ούτε η δύναμή του. Έτσι και ο δημιουργός αυτού του σύμπαντος, έχοντας την δημιουργική δύναμη όχι ισομεγέθη με ένα μόνο κόσμο, αλλ΄ απείρως μεγαλύτερη, με το νεύμα του θελήματός του μόνον έφερε εις την ύπαρξη τα μεγέθη των πραγμάτων που βλέπουμε. Αφού λοιπόν ο κόσμος και αρχή έχει και δημιουργήθηκε, ερεύνα να μάθεις ποιος είναι εκείνος που του έδωσε αρχή και ποιος ο δημιουργός..............11γ΄..............και μη νομίσεις ότι η φύσις των σωμάτων που κινούνται σε κυκλική τροχιά είναι άναρχος, επειδή τάχα κινούνται τα ουράνια αυτά σώματα κυκλικώς και η αίσθησίς μας δεν μπορεί εύκολα να συλλάβει την αρχή του κύκλου. Γιατί και τον κύκλο, αυτό το επίπεδο σχήμα του κύκλου, που περιέχεται εντός μιας γραμμής, δεν πρέπει να τον εκλαμβάνουμε ως άναρχο, επειδή διαφεύγει της αντίληψής μας και δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε ούτε από που αρχίζει ούτε που καταλήγει. Αλλά παρόλο ότι διαφεύγει της αντίληψής μας, στην πραγματικότητα αυτός που τον περικλείει μέσα σε μια γραμμή με ορισμένο κέντρο και ορισμένο άνοιγμα του διαβήτη, οπωσδήποτε από κάποιο σημείο αρχίζει. Έτσι λοιπόν και σε σένα, το ότι τα σώματα τα κινούμενα κυκλικά επανέρχονται στη προηγούμενή τους θέση και το ότι η κίνησή τους είναι ομαλή και δεν διακόπτεται από κανένα παρεμβαλλόμενο εμπόδιο, δεν πρέπει να σου δημιουργήσει την πλανημένη εντύπωση, ότι ο κόσμος είναι χωρίς αρχή και τέλος...........................”Εν αρχή εποίησεν ο Θεός”. Όσα άρχισαν από ένα χρονικό σημείο κατ΄ ανάγκη τελειώνουν σε ένα χρονικό σημείο. Αν έχουν χρονική αρχή, μην αμφιβάλλεις για το τέλος τους.................15δ΄...............Αυτοί που καταμετρούν τις αποστάσεις των αστέρων, και απογράφουν αυτούς που είναι αειφανείς και βορεινοί, και αυτούς που επειδή βρίσκονται στον νότιο πόλο σε άλλους είναι ορατοί και σε μας άγνωστοι, και βρίσκουν το βόρειο πλάτος, και διαιρούν το ζωδιακό κύκλο σε αναρίθμητα διαστήματα, αυτοί που προσδιορίζουν τις επαναφορές των αστέρων και τα σημεία όπου ακινητούν για λίγο και τις αποκλίσεις, και σημειώνουν με μεγάλη ακρίβεια την κίνηση όλων προς τα προηγούμενα σημεία, και μέσα σε πόσο χρόνο ο κάθε πλανήτης συμπληρώνει τον κύκλο του, αυτοί μια μόνον μέθοδο δεν κατόρθωσαν να εφεύρουν, μια μέθοδο που να τους δίνει να κατανοήσουν, ότι ο Θεός είναι ο δημιουργός του παντός και κριτής δίκαιος που ανταποδίδει την ανταπόδοση που πρέπει στους καθενός τις πράξεις, ούτε κατόρθωσαν από την πραγματικότητα της κρίσεως να συναγάγουν ως φυσική συνέπεια την πραγματικότητα της συντελείας, ότι δηλαδή είναι αναπόφευκτον να μεταποιηθεί ο κόσμος, αφού πρόκειται και η κατάσταση των ψυχών να εισέλθει σε ένα νέο είδος ζωής.................................17ε΄....................”Εν αρχή εποίησεν”. Διότι, καθώς φαίνεται, υπήρχε και κάτι πριν από αυτόν τον κόσμον, κάτι το οποίον μπορούμε μεν να το καταλάβουμε θεωρητικά με το νου μας, έμεινε όμως ανιστόρητο, γιατί δεν ήταν κατάλληλο για να αποκαλυφθεί σε αυτούς που μόλις τώρα εισάγονται στη γνώση...........Υπήρχε μια κατάσταση πρεσβύτερη της δημιουργίας του κόσμου, η οποία ταίριαζε στις υπερκόσμιες δυνάμεις, η οποία ήταν υπέρχρονη, αιώνια και αίδια. Και ο κτίστης των πάντων και δημιουργός στη κατάσταση αυτή έπλασε τα δημιουργήματα, το νοητό φως που στολίζει τη μακαριότητα όσων αγαπούν τον Κύριο, τις λογικές και αόρατες φύσεις, και όλο τον αρμονικό κόσμο των νοητών, όσα ξεπερνούν τη διάνοιά μας, όσων δεν είναι δυνατό να συλλάβουμε ούτε τις ονομασίες. Αυτά απαρτίζουν την ουσία του αόρατου κόσμου, καθώς μας διδάσκει ο απόστολος Παύλος λέγων : “Ότι εν αυτώ εκτίσθη τα πάντα, είτε ορατά, είτε αόρατα ....(Κολ. 1,16 – Ρωμ. 8,38 – Εφεσ. 1,21).................................”Εν αρχή εποίησε” δηλαδή εις την αρχή αυτή του χρόνου. Διότι όταν λέει ότι έγιναν “εν αρχή”, δεν εννοεί ασφαλώς ότι ο χρόνος είναι πρεσβυγενής έναντι όλων των δημιουργημάτων, αλλά μετά τα αόρατα και τα νοητά διηγείται την αρχή της υπάρξεως των ορατών αυτών και αισθητών πραγμάτων...........................................Θα βρεις επίσης ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε όχι τυχαία ούτε μάταια, αλλά για να υπηρετήσει ένα σκοπό ωφέλιμο και να συνεισφέρει στα όντα μια μεγάλη χρησιμότητα, αφόσον βέβαια είναι πράγματι σχολείο ψυχών λογικών και εκπαιδευτήριο Θεογνωσίας, το οποίο μέσω των ορατών και των αισθητών χειραγωγεί τον νου προς την θεωρία των αοράτων...................Ελέχθη λοιπόν το “εν αρχή εποίησε”, για να διδαχθούμε, ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε χωρίς παρέλευση χρόνου, αμέσως μόλις εκφράστηκε η η βούληση του Θεού......ακαριαίως...............27ζ΄.........”Εν αρχή εποίησεν ο Θεός”. Δεν πρεσεφέρθη απλώς ο ίδιος ως αιτία της υπάρξεως του κόσμου, αλλά δημιούργησε ως αγαθός το χρήσιμο, ως σοφός το ωραιότατο, ως δυνατός το μέγιστον....................................28η΄. “Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόνυπενίσσεται κάθετι που υπάρχει, αποδίδοντας στον ουρανό τα πρεσβεία της γενέσεως και λέγοντας ότι η γη έρχεται δεύτερη στην ύπαρξη. Οπωσδήποτε ότι περιέχεται μεταξύ αυτών απερατώθηκε μαζί με τα άκρα............30θ΄...............Όσον αφορά στην ουσία του ουρανού, αρκούμαι σε όσα είπε ο Ησαίας, ο οποίος με απλοϊκά λόγια μας έδωσε να καταλάβουμε επαρκώς τη φύση του λέγοντας : “Ο στερεώσας τον ουρανόν ωσεί καπνόν” (Ησ. 51,6), δηλαδή αυτός που για να κατασκευάσει τον ουρανό, έπλασε την φύση του λεπτή και όχι στερεά και παχειά. Και για το σχήμα του δεν μας φτάνουν αυτά που είπε ο ίδιος δοξολογώντας τον Θεό : “Ο στήσας τον ουρανόν ωσεί καμάραν” (Ησ. 40,22)...................45ια΄..................Αλλ΄ ας αφήσουμε εκείνους να καταρρίπτουν ο ένας τον άλλον, ας εγκαταλείψουμε τον περί ουσίας λόγο, και πειθόμενοι στον Μωϋσή, ότι “εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην”, ας δοξάσουμε τον αριστοτέχνη αυτών που δημιουργήθηκαν με τόση σοφία και τέχνη, και από την ωραιότητα των όσων βλέπουμε ας φανταζόμεθα το πανωραίο, και από το μέγεθος των αισθητών αυτών και περιγραπτών σωμάτων, ας αναλογιστούμε τον άπειρο και υπερμεγέθη, αυτόν που με το πλήθος της δυνάμεώς του υπερβαίνει κάθε διάνοια. Άλλωστε αν και αγνοούμε τη φύση των δημιουργημάτων, εντούτοις αυτά που πέφτουν καθ΄ ολοκληρία στις αισθήσεις μας είναι τόσο θαυμάσια, ώστε και ο ευφυέστερος νους να αποδεικνύεται κατώτερος από το ελάχιστο στο κόσμο δημιούργημα, κατώτερος τόσο στο να μπορέσει να εξετάσει αυτό όπως πρέπει, όσο και στο να πλέξει το αντάξιο εγκώμιο στο δημιουργό του. Σε αυτόν ανήκει κάθε δόξα, τιμή και δύναμις εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν”. 

Από το βιβλίο : ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ, Τ. 4, Εισ. Κειμ. Μετρ. Σχ. Στέργιος Ν. Σάκκος, Θεσσαλονίκη 1973, σσ. 24-63.

Πηγή : orionamateurobservatory.blogspot.gr

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Ο ιερός Πατήρ διασαφηνίζει τον όρο της μετάνοιας, με τις λέξεις ιατρείο, ουράνιο δώρο, δύναμη, χωνευτήρι. Γράφει χαρακτηριστικά « Ἰατρείον γάρ ἐστιν ἀναιρετικόν τῆς ἁμαρτίας ἡ μετάνοια· δῶρον ἐστιν οὐράνιον, δύναμις θαυμαστή, χάριτι νικῶσα την τῶν νόμων ἀκολουθίαν. (…) Χωνευτήριον ἐστιν τῆς ἁμαρτίας ἡ μετάνοια ». (ΕΠΕ. Τομ. 30, σελ. 240).

Αναντίρρητη πραγματικότητα η αμαρτία στο μεταπτωτικό κόσμο μας. Αναγκαία και η λύτρωση και σωτηρία με την ειλικρινή μετάνοια.

«Σοφίας βυθός» και «ευστοχότατος ιατρός των ψυχών» ο ιερός Χρυσόστομος μας αποσπά από την απόγνωση και απελπισία – καταστάσεις που δεν αφήνουν τον πεσμένο να σηκωθεί – αλλά και από την αδιαφορία και περιφρόνηση – που μας κατεβάζουν από τον ίδιο τον ουρανό – με το να μας ξεδιπλώνει πολλούς και ποικίλους δρόμους της μετάνοιας. Έτσι μας αφαιρεί και την πρόφαση ότι δεν μπορούμε να μετανοήσουμε άρα και να σωθούμε, αφού με το πλήθος των «αρρήκτως συνδεομένων οδών τ ῆς μετανοίας» διευκολύνει την ανάβαση στον ουρανό. Παίρνουμε πλέον την άκρη του νήματος των οδών.

« Ἔστι πρώτη μετανοίας ὁδός ἁμαρτημάτων κατάγνωσις »· « Λέγε γάρ σύ πρῶτος τάς ἁμαρτίας σου, ἵνα δικαιωθῇς » Γι’ αυτό και ο προφήτης είπε· « Εἶπα, ἐξαγορεύσω κατ’ ἐμοῦ τήν ἀνομίαν μου τῷ Κυρίῳ, καί σύ ἀφῆκας τήν ἀσέβειαν τῆς καρδίας μου » (ΕΠΕ. Τομ. 31, σελ. 92). Με αγιογραφική τεκμηρίωση ο ιερός Χρυσόστομος ως πρώτη «οδό μετανοίας» θέτει την εξαγόρευση των αμαρτημάτων. Ο Δαβίδ εξομολογήθηκε το διπλό θανάσιμο αμαρτημά του και συγχωρέθηκε από το Θεό.

Η πορεία της μετανοίας συνεχίζεται με το « πένθησον ἐπί τῇ ἁμαρτίᾳ » (ΕΠΕ. Τομ 30, σελ. 120). Η μετάνοια είναι κυρίως θλίψη, όχι τύψη. Το εύκολο της οδού υπογραμμίζει ο άγιος Ιωάννης, όταν ρωτά: « Ἠμαρτες; πένθησον, καί λύεις τήν ἁμαρτίαν. Ποῖος κάματος οὖτος; οὐδέν σε πλέον ἀπαιτῶ, ἤ τό πενθῆσαι τήν ἁμαρτίαν · οὐ λέγω σοι πελάγη τεμεῖν, οὔτε εἰς λιμένας καταγαγεῖν, οὔτε ὀδοιπορῆσαι, οὔτε ὁδόν ἄπειρον ἀπελθεῖν, οὔτε χρημάτων καταβολήν, οὔτε κυμάτων ἀγρίων ποιήσασθαι δίοδον », αλλά τι; Το « πένθησον ἐπί τῇ ἁμαρτίᾳ » (ΕΠΕ. Τομ. 30, σελ. 120).

Οι Νινευίτες πένθησαν και άλλαξαν το σχέδιο του Θεού. Βέβαια, το πένθος για τις αμαρτίες μας θα έχει μέτρο, γιατί η άμετρη λύπη, όταν περιτυλίγει την ψυχή, την πνίγει, όπως η θάλασσα και τα κύματα που υψώνονται από παντού καταβυθίζουν το σκάφος.

Υπάρχει και η συγγενής οδός του πένθους και των δακρύων. Όποιος θλίβεται για τις αμαρτίες του, αυθόρμητα αι κλαίει. Γι΄ αυτό και προτρέπει ο άγιος Ιωάννης: « σβέσωμεν τήν πυρκαϊάν τῶν ἁμαρτημάτων, οὐχ ὕδασι πολλοῖς, ἀλλά μικροῖς δάκρυσι. Τό γάρ δάκρυοιν ἀποπλύνει δυσωδίαν ἁμαρτίας. «Λούσω γάρ φησί ὁ Δαβίδ, καθ’ ἑκάστην τήν κλίνην μου, ἐν δάκρυσί μου τήν στρωμνήν μου βρέξω» (…). Διά τί οὖν προέταξε το «λούσω»; Ἵνα δείξῃ ὅτι λουτρόν ἐστί και καθάρσιον ἁμαρτημάτων τά δάκρυα » (ΕΠΕ. Τομ. 30, σελ. 266).

Και μπαίνουμε στην τέταρτη οδό: « Τό μή μνησικακεῖν τοῖς ἐχθροῖς, τό μή κρατεῖν ὀργῆς, τό ἀφιέναι τά συνδουλικά ἁμαρτήματα · οὔτω γάρ ἡμῖν ἀφεθήσεται καί τά εἰς τόν Δεσπότην γεγενημένα ». « Ἐάν γάρ ἀφῆτε». φησί, «τοῖς ὀφειλέταις ὑμῶν, καί ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν » (ΕΠΕ. Τομ 31, σελ. 94).

Ακολουθεί η Πέμπτη οδός μετανοίας: « Εὐχή ζέουσα καί ἀκριβής, καί ἀπό βαθυτάτης καρδίας τοῦτο ποιεῖν ». (ΕΠΕ. Τομ. 31, σελ 94). Καταφυγή λοιπόν στο μόνο Δυνατό και Πανάγαθο Κύριο για τα δικά μας και των αδελφών μας τα πταίσματα. Και σ’ άλλο σημείο προτρέπει ο ιερός πατήρ: « Να προσεύχεσαι κάθε ώρα και να μη λυποψυχήσεις προσευχόμενος, ούτε να ζητάς με αδιαφορία τη φιλανθρωπία του Θεού, και να είσαι σίγουρος ότι δε θ΄ αποστραφεί την επιμονή σου, αλλά θα συγχωρήσει τις αμαρτίες σου » (ΕΠΕ. Τομ. 31, σελ. 151)

Κι έπειτα το εγκώμιο της ελεημοσύνης, της έκτης οδού μετανοίας: « Μεγάλα τά πτερά τῆς ἐλεημοσύνης· τέμνει τόν ἀέρα, παρέρχεται τήν σελήνην, ὑπερβαίνει τάς ἀκτίνας τοῦ ἡλίου, εἰς αὐτάς ἀνέρχεται τάς ἀψῖδας τῶν οὐρανῶν. Ἀλλ’ οὔτ’ ἐκεῖ ἵσταται, ἀλλά καί τόν οὐρανόν παρέρχεται καί τούς δήμους τῶν ἀγγέλων παρατρέχει καί τούς χορούς τῶν ἀρχαγγέλων καί τάς ἀνωτέρας πάσας δυνάμεις καί αὐτῷ παρίσταται τῷ θρόνῳ τῷ βασιλικῷ · καί ἐξ αὐτῆς διδάχθητι τῆς Γραφῆς τοῦτο λεγούσης · “Κορνήλιε, αἱ προσευχαί σου καί αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ” » (ΕΠΕ. Τομ. 30, σελ. 138).

Και επεξηγεί ο ιερός Χρυσόστομος, ότι το «ενώπιον του Θεου» σημαίνει ότι τόση είναι η συνηγορία και παρρησία της ελεημοσύνης, που σβήνει όλα τα αμαρτήματα.

Και είναι λογικό· στα σπλάχνα οικτιρμών που ζητάμε από το Θεό για τα δικά μας αμαρτήματα, οφείλουμε να καταθέσουμε και τη δική μας ευσπλαχνία προς τους συνανθρώπους μας.

Αναφέρεται και έβδομη οδός μετανοίας: Η ταπεινοφροσύνη. « Ταπεινοφρόνησον, καί ἔλυσας τάς σειράς τῶν ἁμαρτιῶν » (ΕΠΕ. Τομ. 30, σελ. 126). Η περίπτωση του Τελώνη στην Ευαγγελική περικοπή, παρέχει την αγιογραφική θεμελίωση του λόγου.

Οπωσδήποτε αυτός που βαδίζει τους αλληλοεξαρτώμενους δρόμους της μετάνοιας έχει παντοτινές συνοδοιπόρους του τη νηστεία –ως εγκράτεια παθών–, τη συνεχή ευχαριστία στο Φιλάνθρωπο Κύριο και τη μνήμη των αμαρτιών του.

Και καταλήγει ο άγιος: « Μή τοίνυν ἄργει, ἀλλά πάσας ταύτας καθ’ ἑκάστην ὅδευε τήν ἡμέραν · καί γάρ εὔκολοι αἱ ὁδοί… » (ΕΠΕ. Τομ. 31, σελ. 96). Και γίνονται «εύκολοι αι οδοί της μετανοίας»όταν σαν γενναίοι στρατιώτες σκεφτόμαστε τα τρόπαια και τις νίκες, χωρίς να προσέχουμε τα «τραύματα και τις σφαγές».
 

ΠΗΓΗ : xfd.gr

Ο ΚΑΡΠΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ – ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΗ

«Ό δε καρπός του Πνεύματος εστίν αγάπη...» (Γαλ. 5,22)

XΘΕΣ, αγαπητοί μου, άλλα και σήμερα ή αγία μας Εκκλησία εορτάζει τη μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής. Ή εορτή αυτή από διαπρεπείς διδασκάλους και πατέρας χαρακτηρίζεται ως ή ήμερα πού γεννήθηκε ή Εκκλησία. Άλλ' ενώ τα ανθρώπινα έχουν αρχή, ακμή και τέλος, ή Εκκλησία δεν έχει τέλος• μπορούμε να πούμε και γι' αυτήν «και της βασιλείας» αυτής «ούκ έσται τέλος» (Λουκ. 1,33). Όσο κι αν την πολεμούν, θα μείνει αήττητος, διότι έχει μέσα της τη δύναμη του αγίου Πνεύματος.

Το Πνεύμα το άγιο, το τρίτο πρόσωπο της θεότητας, ως Θεός είναι αόρατο. Έγινε όμως αισθητό από τις διάφορες εκδηλώσεις του την ήμερα της Πεντηκοστής. Υπό δύο μορφές έγινε αισθητό σήμερα, όπως λέει Ο ευαγγελιστής Λουκάς. Όχι όπως στον Ιορδάνη «εν είδει περιστεράς». Αυτή τη φορά ήλθε ως πύρινες γλώσσες, και ως πνοή βίαιου ανέμου. Γιατί; Συμβολικά είναι αυτά. Εμφανίσθηκε ως γλώσσες πυρός, για να δείξει ότι το μόνο όπλο πού διαθέτει ό χριστιανισμός είναι ή ισχυρά γλώσσα, ό ζωντανός λόγος του Θεού στο στόμα των αγίων αποστόλων. Έγινε δε αισθητό ως βιαία πνοή ανέμου, διότι σαν σφοδρός άνεμος ξερίζωσε, ναι ξερίζωσε, το πεπαλαιωμένο δέντρο της ειδωλολατρίας, πού δε μπόρεσε να ξεριζώσει κανείς από τους σοφούς της αρχαιότητος. Το απλό κήρυγμα των αλιέων της Γαλιλαίος, πού είχαν φωτιστή από το Πνεύμα το άγιο, ξερίζωσε την ειδωλολατρία.

Άλλα το ξερίζωμα είναι άρνησης. Και το Ευαγγέλιο δεν είναι μόνο άρνησης. ξερίζωσε, ναι, παμπάλαια ειδωλολατρικά έθιμα ριζωμένα στις καρδιές των ανθρώπων, αλλά στη θέση τους φύτεψε άλλο δέντρο, το δέντρο του χριστιανισμού. Και ότι το Ευαγγέλιο έχει τη δύναμη να ξεριζώνει παμπάλαια συστήματα και καθεστώτα ανομίας και πλάνης, και να φυτεύει το ουράνιο δέντρο του Χριστού, αυτό δεν είναι θεωρία• φαίνεται καθαρά σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Δέντρο παμπάλαιο είναι ό «παλαιός άνθρωπος» ('Ρωμ. β, β ' Εφ. 4,22• Κολ. 3,9), ό αμαρτωλός. Άλλ' άφ' ης στιγμής πιστέψει στο Χριστό και μετανοήσει, αλλάζει. Ψυχή, πού ποτίζεται από τα νάματα του παναγίου Πνεύματος, ανθεί και καρποφορεί. και το δέντρο, είπε ό Χριστός, γνωρίζεται από τους καρπούς του (βλ. Λουκ 6,43' Ματθ. 7,16).Ή μηλιά από τα μήλα, ή αχλαδιά από τ' αχλάδια, ή πορτοκαλιά από τα πορτοκάλια• και ό Χριστιανός; από τους καρπούς του αγίου Πνεύματος.

Ποιοι είναι οι καρποί του αγίου Πνεύματος;

Περί του αγίου Πνεύματος ομιλεί και το ευαγγέλιο και ό απόστολος πού ακούσαμε (βλ. Ματθ. 18,18' Εφ. 5,9). Ιδίως όμως ομιλεί ό απόστολος Παύλος στην προς Γαλατάς επιστολή του (κεφ. 5ο, στ. 22). Εκεί απαριθμεί συγκεκριμένα εννέα καρπούς του αγίου Πνεύματος. «Ό καρπός του Πνεύματος», λέει, είναι τα εξής.

• Πρώτος καρπός είναι μια λέξης γλυκύτατη, πού πάει να εξαφανιστεί από τη γη, λέξης πού εκφράζει την ουσία του χριστιανισμού. είναι ή αγάπη. Αγάπη όχι στα λόγια αλλά στην πράξη.
Πρότυπο αγάπης είναι ό Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ή εσταυρωμένη Αγάπη, αγάπη πού φτάνει μέχρι θυσίας σταυρικής.
• Δεύτερος καρπός του αγίου Πνεύματος, λέει ό απόστολος Παύλος, είναι ή χαρά. Πράγματι, όπου υπάρχει αγάπη ακολουθεί ή χαρά. Ή μοχθηρά ψυχή κάνει και το πρόσωπο σκυθρωπό καί το βλέμμα ν' αποπνέει θλίψη.
Μετά τη χαρά, ως φυσικό αποτέλεσμα, έρχεται ή ειρήνη. Όποιος ζή με το Θεό, αυτός
ειρηνεύει με τον ουράνιο Πατέρα, ειρηνεύει με τον πλησίον, ειρηνεύει προ παντός με τη συνείδηση του• δεν αισθάνεται τύψει Πρώτη λοιπόν Τριάς, αγία τριάς των καρπών αυτών, είναι «αγάπη, χαρά, ειρήνη». Δευτέρα τριάς• «μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη».
• Τι σημαίνει μακροθυμία, Όταν κάποιος σου κάνη κακό, να μην εφαρμόσεις το εβραϊκό δίκαιο «όφθαλμόν αντί οφθαλμού, οδόντα αντί οδόντος» (Εξ. 21,24), αλλά να ανέχεσαι• και να ελπίζεις, ότι κι ό μεγαλύτερος κακούργος μπορεί να μεταβληθεί σε αγαθό άνθρωπο.
• Ό άλλος καρπός είναι ή χρηστότης, δηλαδή ή πλατειά καρδιά, σαν τον ουρανό, πού αγκαλιάζει όλο τον κόσμο ανεξαιρέτως.
• Ό τρίτος καρπός της δευτέρας τριάδος είναι ή αγαθοσύνη, δηλαδή το καλό όχι μόνο θεωρητικώς αλλά και πρακτικώς, όχι μόνο δυνάμει αλλά και ενεργεία στη ζωή μας.
Και τέλος ή τρίτη τριάδα των καρπών.
• Πίστης. Πίστης όχι με τη συνηθισμένη έννοια αλλά με την πρώτη σημασία. Άνθρωπος πίστεως είναι ό άξιος εμπιστοσύνης, ό αξιόπιστος. Αυτός λέει «το ναι ναι» και «το ου ου» (Ματθ.5,37 κ.ά.), το φως φως και το σκότος σκότος (πρλ. Ήσ. 5,20), την ήμερα ήμερα και τη νύχτα. Αυτός είναι σταθερός και ειλικρινής.
• Ωραίος καρπός ακόμα είναι ή πραότης, πού έχει σχέση με την ταπείνωση το ήρεμο και ησύχιο πρόσωπο, πού μοιάζει με γαλήνια θάλασσα.
• Και τελευταίος καρπός είναι ή εγκράτεια, πού την ύμνησαν οι πατέρες της Εκκλησίας, αλλά και αρχαίοι προγονοί μας πού έλεγαν Ή πιο μεγάλη νίκη δεν είναι αυτή πού κατήγαγε ό μέγας Αλέξανδρος• είναι να νικήσουμε τον εαυτό μας, τις κακίες και τα πάθη μας.

Ιδού λοιπόν, οι εννέα καρποί, τρεις τριάδες, κατ' αντιστοιχία της αγίας Τριάδος.
και τώρα ερωτώ, αγαπητοί μου• υπάρχουν σήμερα οί καρποί αυτοί; Εάν υπάρχουν, τότε υπάρχει χριστιανική ζωή. Εάν πάλι δεν υπάρχουν, μη απελπισθούμε- ας αναλογισθούμε, ότι και τα άγρια δέντρα μπορούν να γίνουν ήμερα και καρποφόρα. Αυτό δεν είναι μία λογοτεχνική και ποιητική έκφρασης• είναι μία πραγματικότης. Ό χριστιανισμός πραγματοποίησε την πιο μεγάλη αλλαγή στον κόσμο. Οι άλλες αλλαγές είναι προσωρινές και επιφανειακές, δεν αγγίζουν το βάθος. Πρέπει ν' αλλάξει ή καρδιά του ανθρώπου• και για ν' αλλάξει, χρειάζεται μια δύναμις υπερφυσική. Έχουμε τέτοια παραδείγματα. Ένα είναι ό απόστολος Παύλος- ήταν άγριο δένδρο και έγινε καρποφόρο, και μάλιστα παγκοσμίως. Άλλο παράδειγμα είναι ό ιερός Αυγουστίνος- ήταν επίσης άγριο, άκαρπο δέντρο, αλλά με την πίστη στο Χριστό έγινε δέντρο του οποίου τον καρπό γεύεται μέχρι σήμερα όλος ό κόσμος.

Ό Πλάτων ονομάζει τον άνθρωπο δέντρο. Ενώ όμως τα φυσικά δέντρα έχουν τις ρίζες τους στη γη, ό άνθρωπος έχει τη ρίζα του στον ουρανό. είναι κατ' εξοχήν μεταφυσικό όν, ουράνιο δέντρο, αφού από τον ουρανό τρέφεται.

Σήμερα οι άνθρωποι αγρίεψαν. Χέρσες οι ψυχές, μοιάζουν με Σαχάρα γεμάτη κάκτους και αγκάθια κάθε κακίας. Άλλα Θαρσείτε, αδελφοί. Έχετε την ελπίδα στο Πνεύμα το άγιο. Πιστεύω ακράδαντος, ότι και τα πλέον άγρια δέντρα και τα πλέον σκληρά συστήματα και τα πλέον άθεα καθεστώτα μπορούν να μεταβληθούν σε κάρπιμα δέντρα. Πώς, με ποιο τρόπο; Στην γεωπονική υπάρχει ή μέθοδος πού λέγεται εμβολιασμός μ' ένα μικρό φλοιό ή κλαδάκι, πού λέγεται εμβόλιο, ή άγρια ελιά μεταβάλλεται σε ήμερη. Χρειάζεται λοιπόν και ή άνθρωπότης εμβόλιο. Το δε πνευματικό εμβόλιο, πού μεταβάλλει τον άνθρωπο, είναι ή Πίστης στον Κύριο.

Την αγία αυτή ημέρα ας εξετάσουμε καθένας τον εαυτό του ως άτομο Τι είμεθα; Ας εξετάσουμε Τι είμεθα και ως οικογένεια; Τι είμεθα ως κοινωνία; Τι είμεθα ως κράτος; Μήπως είμεθα άγρια δέντρα; Εάν είμεθα άγρια δέντρα, πρέπει να μεταβληθούμε. Ό άνθρωπος είναι μεταβλητό ον, μπορεί να μεταβληθεί. Και με τη δύναμη του Θεού μεταβάλλεται από άγριο σε ήμερο, από ληστή σε προφήτη και διδάσκαλο του ευαγγελίου.

Εύχομαι να γίνουμε καρποφόρα δέντρα και να φέρουμε τους εννέα αυτούς καρπούς• πρώτη τριάς «αγάπη, χαρά, ειρήνη», δευτέρα τριάς «μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη», και τρίτη τριάς «Πίστης», «πραότης» «εγκράτεια». Ας εξετάσουμε• έχουμε τις αρετές αυτές; Εάν δεν τις έχουμε και είμαστε άκαρπα δέντρα, αλίμονο! Τι είπε ό Κύριος• «Πάν δένδρο μη ποιούν καρπό καλόν εκκόπτεται και εις πυρ βάλλεται» (Ματθ. 7,19). Φωτιά και τσεκούρι μας περιμένει. Τα άκαρπα δέντρα είναι καταδικασμένα. Πόλεμος παγκόσμιος, Αρμαγεδδών της ανθρωπότητας, θα τα ξεριζώσει όλα, είτε πρόκειται για άτομα είτε για σύνολα και συστήματα.

Είθε, δια των πρεσβειών της Παναγίας και πάντων των αγίων, ό Παράκλητος να μας επισκίαση και ό καθένας μας να παρουσίαση στη ζωή του καλούς καρπούς και ως άτομο και ως οικογένεια και ως έθνος, για να είμεθα δέντρα καρποφόρα εις αιώνας αιώνων αμήν.

(Απομαγνητοφωνημένη ομιλία η οποία έγινε στον Ιερό Ναό του Άγιου Παντελεήμονα Φλωρίνης την 15-06-1981. Καταγραφή και σύντμησης 20-06-2005)

Πηγή : www.pigizois.net

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ - ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Το Μυστήριο της Αγίας Τριάδος

Πιστεύουμε σε ένα Θεό, πού είναι όμως ταυτόχρονα τρία πρόσωπα: Πατέρας, Υιός και Άγιον Πνεύμα. Ο Θεός μας δεν είναι μια ατομική ουσία. Είναι Τριάδα Υποστάσεων με μία Ουσία, μία Θέληση και μία Ενέργεια. Ένα Θεόν πιστεύουμε ή όπως λέγει ο ιερός Δαμασκηνός: «μίαν θεότητα εν τρισίν υποστάσεσιν ασυγχύτως ηνωμέναις και αδιαστάτως διαιρουμέναις». Η λογική κατεργασία του Μυστηρίου της Άγιας Τριάδος είναι αδύνατη. Ξεύρουμε γι' αυτό, ότι μας έχει αποκαλυφθεί. Και αυτό προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε με το στοχασμό μας, τον αδύναμο και ασθενικό. Χρειάζεται μια ειδική μέθοδος για να προσεγγίσουμε αυτό το Μυστήριο. Και αυτή είναι η μετάνοια, δηλ. η αλλαγή του νου μας πού πρέπει από ανθρωποκεντρικός να γίνει θεανθρώπινος ακολουθώντας στα ίχνη του Κυρίου μας.

Μαρτυρίες Από την Π.Δ.

Ο,τι γνωρίζουμε για την Άγια Τριάδα προέρχεται από την αποκάλυψη του Θεού. Ήδη στην Π. Διαθήκη έχουμε τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες για την πολλαπλότητα του Θεού. Στη Γένεση ακόμη, η δημιουργία του ανθρώπου εκφράζεται ως βούληση περισσοτέρων προσώπων: «Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ' εικόνα ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν». Δεν είναι τώρα μόνος ο Θεός δημιουργός πού «είπε και εγενήθησαν» όλα τα της κτιστής πλάσεως. Τον άνθρωπο τον δημιουργούν αυτοί πού χρησιμοποιούν πληθυντικό αριθμό, πού δεν είναι βέβαια πληθυντικός της μεγαλοπρέπειας, άλλα της οντολογικής πραγματικότητας. Ούτε είναι χωρίς σημασία το ότι στα εβραϊκά το όνομα του Θεού είναι Ελωχίμ, διατυπωμένο σε πληθυντικό αριθμό. Τον ίδιο πληθυντικό χρησιμοποιεί η Γραφή και για την σύγχυση των γλωσσών στην Βαβέλ: «Δεύτε καταβάντες συγχέωμεν τας γλώσσας αυτών». Και όταν ο Αβραάμ συναντά στην δρυν του Μαβρή τους τρεις άνδρες, τους προσφωνεί σαν να ήσαν ένας. «Και προσέδραμεν εις συνάντησιν επί την γην, και είπε, ει άρα εύρον χάριν εναντίον σον...» (Γέν. 18, 3).
 
Από την Κ.Δ.

Η σχέση μεταξύ των προσώπων της Αγίας Τριάδος

Αν όμως η βεβαιότητα μας για τα τρία πρόσωπα της θεότητας είναι απόλυτη και ακλόνητη, δεν συμβαίνει το ίδιο για τη σχέση πού υπάρχει ανάμεσα τους. Από ενωρίς εμφανίσθηκαν στον ιστορικό ορίζοντα της Εκκλησίας αιρετικοί πού αμφισβήτησαν την διδασκαλία της Εκκλησίας σχετικά και διετύπωσαν άλλες δόξες διαφορετικές, πράγμα πού ανάγκασε την Εκκλησία να συστηματοποιήσει την περί Τριάδος διδασκαλία της και να την διατυπώσει με σαφήνεια και καθαρότητα. Έτσι πιστεύουμε, μαζί με την Άγια Ορθόδοξη Εκκλησία μας, ότι ο Θεός είναι τρία μεν πρόσωπα ή τρεις υποστάσεις, άλλ’ ότι αυτό δεν σημαίνει πώς είναι τρεις θεοί χωριστοί, ανεξάρτητοι και αυτόνομοι, ούτε ότι έχουν τρεις ουσίες, τρεις θελήσεις και τρεις ενέργειες. Τα πρόσωπα της Άγιας Τριάδος είναι μεν χωριστά αλλά ταυτόχρονα είναι και ενωμένα μεταξύ τους. Δεν νοείται το ένα χωρίς το άλλο, έχουν μία δύναμη, μία ουσία, μία ενέργεια, μία θέληση, έχουν κοινωνία μεταξύ τους, πού είναι πρότυπο για τη δική μας κοινωνία, έχουν χωριστή οντότητα το καθένα και παρά ταύτα ενότητα και κοινότητα.

Προσέξατε αυτές τις αλήθειες στην Κ. Διαθήκη. Ο Κύριος έχει συνείδηση ότι είναι κάτι ξεχωριστό από τον Πατέρα του. Ήλθε στον κόσμο «εν τω ονόματι τον Πατρός», με σκοπό να «ποιήσει το θέλημα του Πατρός», να φανερώσει «το όνομα Του τοις ανθρώποις». Επί δε τού Σταυρού παραδίδει στα χέρια τού Πατέρα την ψυχή του. Και -όμως ο ίδιος Κύριος λέγει: «Εγώ και ο πατήρ εν εσμέν» και «πάντα -όσα έχει ο πατήρ εμά εστί». Και θέλω όλοι να είναι ένα «καθώς και ημείς εν εσμέν». Τα χάνει κανείς απ’ αυτή την εκ πρώτης όψεως αντινομία. Πώς είναι δυνατόν δύο οντολογικά ξεχωριστά πρόσωπα να είναι ταυτόχρονα και ενωμένα εις ένα; Με την ίδια σαφήνεια διαστέλλει ο Χριστός τον εαυτό του και από τον Παράκλητο, δηλ. το Άγιον Πνεύμα στον κόσμο, όταν ο ίδιος αναχωρήσει από τον κόσμον και όταν έλθει ο Παράκλητος αυτός θα οδηγήσει τους ανθρώπους στην αλήθεια.

Αυτά όμως πού στο χώρο της Π. Διαθήκης είναι απλές προτυπώσεις, σκιές και εικονίσματα, γίνονται στο χώρο της Κ. Διαθήκης σαφείς καταγραφές και εμφανίσεις, πού βεβαιώνουν όχι απλώς τη συλλογικότητα των προσώπων της Αγίας Τριάδος, αλλά και την τριαδικότητά των, ειδικά. Θα μνημονεύσωμε εδώ τα πιο χαρακτηριστικά χωρία πού πιστοποιούν την τριαδικότητά των προσώπων.

Στη Βάπτιση τού Κυρίου ακούεται η φωνή τού Πατέρα πού μαρτυρεί την υιότητα τού Χριστού: «Ούτος εστίν ο υιός μου ο αγαπητός». Και το Πνεύμα σαν περιστέρι εμφανίζεται κι αυτό. Στη Θεία Μεταμόρφωση έχουμε εκ νέου την εμφάνιση τού Θεού Πατέρα πού μιλάει για τον Υιό Του, όπως και στη Βάπτιση. Και στο τέλος της επίγειας ζωής του ο ίδιος ο Κύριος στέλλει τους Μαθητές Του να ευαγγελίσουν τον κόσμο «βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα» όσα εκείνος τους εδίδαξε. Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τη σαφή τούτη μαρτυρία περί των τριών προσώπων της θεότητος; Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης επιμαρτυρεί ότι «τρεις εισίν οι μαρτυρούντες εν τω ουρανώ» και ο Απ. Παύλος ευλογεί τους χριστιανούς τριαδολογικά: «Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη τού Θεού και Πατρός και η κοινωνία τού Αγίου Πνεύματος ει η μετά πάντων υμών».
Αλλά και πάλι αυτός ο Παράκλητος δεν θα μπορεί αφ’ εαυτού του να λέγει τίποτε, «ου λαλήσει αφ’ εαυτού» και «εκ τού εμού λήψεται και αναγγελεί υμίν».

Τα τρία πρόσωπα της Άγιας Τριάδος είναι μεν τρία, αλλά δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Δεν υπάρχουν το καθένα για τον εαυτό του, έχουν ενότητα ζωής, θελήματος, ενέργειας. Και μια ιδιαίτερη σχέση συνδέει μεταξύ των τα τρία αυτά πρόσωπα. Έτσι, ο Πατήρ είναι αγέννητος, ο ίδιος γεννά όμως τον Υιόν αχρόνως. Ο Υιός γεννάται εκ τού Πατρός και το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα διά τού Υιού. Και τα τρία πρόσωπα έχουν την θεότητα σε όλη της την έκταση. Γι' αυτό ομολογούμε στο «Σύμβολο της Πίστεως» ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα, δηλ. ίσος, είναι Θεός όπως είναι ο Πατέρας. Το ίδιο είπαν οι Πατέρες και για το Άγιον Πνεύμα. Επομένως, με το να είναι πρόσωπα ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα σημαίνεται η ξεχωριστή υπαρκτική οντότητα τού καθενός και με το να είναι ομοούσια τα πρόσωπα αυτά σημαίνεται η ενότητα των. Δεν υπάρχει παρόμοιο πρότυπο αλλού. Όταν π.χ. έχουμε εμπρός μας τον Νίκο, τον Γιάννη και τον Αντώνη, και οι τρεις τους είναι της ίδιας ουσίας, δηλ. άνθρωποι, αλλά έχουν ξεχωριστή θέληση, ξεχωριστή σκέψη, ξεχωριστή ενέργεια. Είναι τρεις άνδρες και όχι ένας. Στην περίπτωση όμως των τριών προσώπων της Αγ. Τριάδος δεν συμβαίνει το ίδιο. Εκεί υπάρχουν τρία πρόσωπα, αλλά με μια ουσία και θέληση και ενέργεια. Κανείς από τους τρεις δεν ενεργεί ποτέ χωριστά, χωρίς τους άλλους δύο. Δεν είναι τρεις θεοί, αλλά ένας. Στη ζωή αυτή ένας πατέρας και ένας γυιός έχουν διαφορά στην ηλικία. Ο πατέρας είναι μεγαλύτερος στην ηλικία από το γυιό του. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τον Θεό Πατέρα και το Χριστό. Για το Χριστό πιστεύουμε ότι «δεν υπήρξε χρόνος πού δεν υφίστατο». Το ίδιο ισχύει και για το Άγιον Πνεύμα. Και τα τρία πρόσωπα είναι το καθένα πλήρης και τέλειος Θεός. Κανείς δεν έχει περισσότερη θεότητα ή λιγότερη θεότητα από τον άλλο. Αυτή είναι η πρόκληση τού παραδόξου, για την οποία μιλάει ο θεολόγος Γρηγόριος. Στο θέμα αυτό η λογική υποχωρεί, γι' αυτό μιλάμε για το Μυστήριο. Κανείς δεν μπορεί να το εξηγήσει. Οι απόπειρες πού έκαναν οι Πατέρες διά της Εκκλησίας δεν ήταν να ερμηνεύσουν, αλλά να διατυπώσουν απλώς την αλήθεια τού τριαδικού δόγματος. Και έμει-ναν μέχρις εκεί.

Ο Θεός ως Πατέρας

Ο Θεός στον οποίο πιστεύω είναι ένας, όχι πολλοί. Ο Χριστιανισμός ανήκει στις μονοθεϊστικές θρησκείες. Η τριαδικότητα τού Θεού δεν θίγει την μονοθεΐα. Γιατί στην Αγία Τριάδα έχουμε τρία μεν πρόσωπα και υποστάσεις, αλλά ένα Θεόν. Ο Θεός αυτός είναι και Πατήρ. Αυτό σημαίνει ότι έχει μαζί μας κι έχουμε μαζί του συγγένεια. Είμαστε παιδιά Του, όχι φυσικά, αλλά κατά χάριν, δηλ. εξ υιοθεσίας. Ο Πατέρας μας Θεός λόγω αυτής του της ιδιότητος μάς προστατεύει, μάς συντηρεί, ενδιαφέρεται για μάς, ζούμε κάτω από το στοργικό βλέμμα Του, μάς κατευθύνει η αγαθή πρόνοιά Του. Δεν είναι ξένος ή απόμακρος. Είναι κοντά μας προστατευτικά. Ως Πατέρας ο Θεός αποκαλύπτεται και ως αγάπη και ως προστασία και ως ειρήνη. Η αίσθηση πού έχουμε οι άνθρωποι είναι ότι δεν είμαστε ξεχασμένοι πάνω στη γη, ότι έχουμε ισχυρή προστασία, ότι η κοινωνία μας με τον ουράνιο Πατέρα μας είναι πηγή δυνάμεως, ελπίδας, χαράς.

Πηγή : www.egolpion.com

H ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ – ΑΝΤΙ ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ HELLAS NEWS

Αντί επιφυλλίδας, αναδημοσιεύουμε σημερινό μας άρθρο στην μεγάλη Ομογενειακή εφημερίδα της Νέας Υόρκης, Hellas News (σελ. 32) :  

“Τον είδες με τα μάτια σου γιαγιά, τον Βασιλέα ή μήπως και σε φάνηκε σαν όνειρο να πούμε στα  παραμύθια ! Τον είδα με τα μάτια μου ωσάν και εσένα νέα μα να γενώ εκατό χρονών κι ακόμη το θυμούμαι σαν νάταν χθες μονάχα. Απέθανε γιαγιά  ; Ποτέ, παιδάκι μου ! Κοιμάται ! Κοιμάται μόνο ! Την χρυσή του κορώνα στο κεφάλι, το σκήπτρο του στο χέρι. Διπλό τριπλό θα πάρουμε αυτό που μας επάρθη κι η Πόλη κι η  Αγιά Σοφιά δική θε να γίνει. Πότε γιαγιά μου, πότε ; Όταν τρανέψεις, γιόκα μου κι αρματωθείς και κάμεις τον όρκο  στην ελευθερία, συ και όλοι οι νέοι,  να σώσετε τη χώρα. Κι ο Βασιλεύς θα σηκωθεί τον Τούρκο να κτυπήσει πίσω στην κόκκινη  μηλιά και πίσω  από τον ήλιο μακριά θα τον πετάξει”, λέει πολύ χαρακτηριστικά ένα από τα δημώδη άσματα που ανέθρεψε ολόκληρες γενιές αδούλωτων Ελλήνων. Ποτέ στην ιστορία κανένας Έθνος δε πέτυχε να δώσει δύο Αυτοκρατορίες μέσα σε μια χιλιετία, οι οποίες στο πέρασμά τους έδωσαν μοναδικό πολιτισμό, εξύψωσαν τα ανθρώπινα ιδεώδη και καμία άλλη δεν κατάφερε ποτέ να τις  ξεπεράσει. 29 Μαΐου 1453, ημέρα θύμησης, ιστορικό ορόσημο, το ένδοξο λυκόφως του δεύτερου Ελληνικού πολιτισμού. Στην μακραίωνη ιστορία του Ελληνισμού ποτέ μια ήττα δε σήμανε την καταστροφή, αντίθετα συνιστούσε ανυπέρβλητη νίκη, αφού το ιδανικό του ένδοξου θανάτου υπέρ των ιερών και των οσίων του Έθνους, αποτελεί για μας την ύψιστη νίκη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Θερμοπύλες. Ο Ελληνισμός ιστορικά ηττήθηκε μόνο από εφιάλτες, από ντόπιους δοσίλογους και ποτέ με άλλο τρόπο. 29 Μαΐου 1453, ο περίλαμπρος δικέφαλος Βυζαντινός αετός ξαπλώνει τα διπλοφτέρουγά του πάνω στην Αγία Τράπεζα του ναού “Της του Θεού Σοφίας”, την ώρα που ο τελευταίος αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος, με το σπασμένο σπαθί του, πέφτει υπερασπιζόμενος τη τιμή και τα πεπρωμένα του Γένους, εκείνη τη στιγμή τερματίζεται η υπερχιλιόχρονη ιστορική διαδρομή της δεύτερης Ελληνικής-Χριστιανικής και αξεπέραστης ως σήμερα Αυτοκρατορίας. Αλλά ας αφήσουμε τη κάλαμο της ιστορίας να μας ταξιδέψει στο χρόνο, στα έτη εκείνα που φεγγοβολούσε η Ελληνική Χριστιανική Αυτοκρατορία. Προϊόντος του χρόνου, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βυθίζονταν στην κραιπάλη, την ανηθικότητα και τη παρακμή, ώσπου κατά τη διάρκεια του 4ου μ.Χ. Αιώνα, διαιρέθηκε σε δύο τμήματα (395), την Ανατολική και τη Δυτική. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ένας κορυφαίος βυζαντινολόγος ο C. Diehl (γνωρίζετε όλοι πιστεύω την οδό Καρόλου Ντηλ κοντά στη παραλία της Θεσσαλονίκης) : “ο χωρισμός, ο οποίος προετοιμάζονταν προ πολλού, κατέστη οριστικός. Από των χρόνων εκείνων υπήρχε μία Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία”. Έκτοτε υποχωρούσε διαρκώς το λατινικό στοιχείο, αφού ακόμη και η Λατινική γλώσσα άρχισε να πέφτει σε αχρηστία ήδη από το 527 μ.Χ., και επικράτησαν τα δύο άλλα στοιχεία το Ελληνικό και το Χριστιανικό, τα οποία συγκρότησαν αυτό που ονομάζουμε Βυζάντιο. Άλλωστε στο ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πάντα δέσποζε ο Ελληνικός πολιτισμός και εκ του γεγονότος αυτού ουδέποτε εκλατινίστηκε όπως το δυτικό τμήμα της αυτοκρατορίας, αφού υπήρχε σαφώς ανώτερος πολιτισμός από αυτόν της Ρώμης, ο Ελληνικός. Έκτοτε, η Ελληνοχριστιανική αυτή Αυτοκρατορία, το Βυζάντιο, στο μεταίχμιο δύο εντελώς διαφορετικών κόσμων, έμελλε να διαδραματίσει έναν μοναδικό ρόλο στο Παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι, για περισσότερο από μια χιλιετία. Ο Αραβικός κίνδυνος που εμφανίζεται στη μεσόγειο θάλασσα, αποκρούεται επιτυχώς υπό της Βυζαντινής πολιτείας. Το Βυζάντιο καθίσταται εμπόδιο και πρόφραγμα, και αποτρέπει την εξάπλωση του Ισλάμ στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.  Ο εκχριστιανισμός των ειδωλολατρικών σλαβικών πληθυσμών που εμφανίσθηκαν στην Ευρώπη περίπου την ίδια χρονική περίοδο και των Ρώσων αργότερα, απετέλεσε μια από τις λαμπρότερες ιστορικές περιόδους της Αυτοκρατορίας, αφού μέσω της Εκκλησίας επιτεύχθηκε η πολιτισμική αναβάθμιση των σλάβων. Η οριστική ρήξη των Εκκλησιών, το σχίσμα, τον ενδέκατο αιώνα, προκάλεσε βλάβη στην Ελληνική Αυτοκρατορία αφού απώλεσε τις περιοχές της Μεγάλης Ελλάδας στη νότιο Ιταλία, οι οποίες κυριεύθηκαν από τους Φράγκους και τους Νορμανδούς, με την ευλογία του Πάπα, με αποτέλεσμα η Κωνσταντινούπολη να χάσει τους ναύσταθμους της Σικελίας και της Ιταλίας, με προφανή αρνητικά αποτελέσματα στη κυριαρχία της στη θάλασσα και το εμπόριο, αφού αυτά πέρασαν στα χέρια της γαληνότατης Βενετίας και της Γένοβας. Κυρίως όμως απώλεσε τον ορθόδοξο Ελληνικό πληθυσμό της περιοχής αυτής, απομόνωσε την Αυτοκρατορία από το δυτικό χριστιανισμό - τόσο πνευματικά όσο και πολιτικά - ο οποίος άρχισε πλέον να βλέπει με περισσότερη δυσπιστία και μίσος την Κωνσταντινούπολη. Η αριστοκρατική δυναστεία των Κομνηνών που διοίκησε την Αυτοκρατορία την υπόψιν περίοδο, παρότι προσεπάθησε να δώσει τη τελευταία λαμπηδόνα δόξης στην Ελληνική Αυτοκρατορία, με τα εμπορικά προνόμια και τις φορολογικές ατέλειες στα λιμάνια που παραχώρησε σε Βενετούς, Πιζανούς κλπ, ουσιαστικά την αποδυνάμωσε αφού είχε παραχωρήσει όλη την οικονομία σε ξένα χέρια, γεγονός που μοιραία επέφερε καίριο πλήγμα στην άμυνα της. Μετά το θάνατο του Μανουήλ Κομνηνού η Αυτοκρατορία κλονίζονταν από διαρκείς συνωμοσίες και επαναστάσεις, οι ισχυρές φεουδαρχικές οικογένειες των Καντακουζηνών, Βρανάδων, Σγουρών κλπ, μοίραζαν μεταξύ τους τα τιμάρια της Αυτοκρατορίας. Η τάξη είχε διασαλευτεί και βασίλευε η ηθική σήψη. Η φορολογία που επιβλήθηκε κατέστη δυσβάστακτη, το εμπόριο είχε παραχωρηθεί στους δυτικούς και κατά συνέπεια τα ταμεία του κράτους ήταν άδεια. Οι Σταυροφορίες που ξεκίνησαν με το πρόσχημα της απελευθέρωσης των Αγίων Τόπων υπό των Αράβων, κατάφεραν αποφασιστικό πλήγμα στην Ελληνική Αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο γεύθηκε το αβυσσαλέο μίσος όλου του Λατινικού Κόσμου. Οι σταυροφόροι στρατιώτες, διερχόμενοι των εδαφών της Αυτοκρατορίας ως μαινόμενοι λέοντες, σκόρπισαν παντού τον όλεθρο και τη καταστροφή. Ο συρφετώδης όχλος των σταυροφόρων, στρατιές πάνοπλων σιδερόφραχτων Σταυροφόρων κατέφθασαν στα εδάφη της Αυτοκρατορίας, κατέκαψαν, σκότωσαν, λεηλάτησαν, διέλυσαν και μοίρασαν τα εδάφη της με τη κατάπτυστη συνθήκη Partitio Romanae, όπως ακριβώς διαμέρισαν τα ενδύματα του Χριστού. Ο πλούτος που φυγαδεύτηκε στη δύση ήταν απίστευτος, τόνοι χρυσού και πολύτιμων λίθων κλάπηκαν και στάλθηκαν στη δύση. Πέραν από τα έργα ανυπολόγιστης πολιτιστικής κληρονομιάς που κοσμούν σήμερα τα μουσεία των δυτικών χωρών, περισσότερα από αυτά τα έλιωσαν για να τα κάνουν χρυσό και νομίσματα και την ίδια περίπου περίοδο άρχισαν να δημιουργούνται σε περιοχές της Ευρώπης τα πρώτα τραπεζικά ιδρύματα, ενεχυροδανειστήρια, αλλά και το εβραϊκό κεφάλαιο. Εδώ βρίσκεται η βάση του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου, στη ληστρική επιδρομή της “πεπολιτισμένης” δύσης, η οποία όσα δεν πέτυχε με το συνοικέσιο του Καρλομάγνου το 802 μ.Χ., αν θυμάμαι καλά, το κατάφερε με την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204. Η κατάληψη της Αυτοκρατορίας ήταν ο στόχος τους όπως διαφάνηκε και όχι η απελευθέρωση των Αγίων Τόπων. Ο  C. Diehl  πολύ εύστοχα σημειώνει ότι : “το συμβάν του 1204 υπήρξε για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία το αποφασιστικό πλήγμα, από του οποίου κι εντεύθεν ουδέποτε πλέον ανέκαμψε”. Πράγματι, από εκείνη τη χρονική περίοδο κι εντεύθεν ως την άλωση από τους Οθωμανούς, ουδέποτε κατάφερε η Αυτοκρατορία να ανακάμψει αποφασιστικά, αφού οι δυτικοί απογύμνωσαν το κράτος από την οικονομική ισχύ του. Ουσιαστικά το Βυζάντιο αλώθηκε από τους δυτικούς και όχι από τους Οθωμανούς, οι οποίοι δεν είχαν βρει σχεδόν τίποτα μπροστά τους, αφού η Αυτοκρατορία ήταν διαλυμένη ήδη. Το κράτος των Παλαιολόγων ουδόλως έμοιαζε με αυτό των Κομνηνών, αφού η ανασυσταθείσα Αυτοκρατορία μετά την εκδίωξη των Φράγκων περιελάμβανε λιγοστά εδάφη στην Ασία, αυτά της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας, τη Κωνσταντινούπολη, τη Θράκη και ορισμένες περιοχές της Μακεδονίας και τις νήσους Ρόδο, Λέσβο, Σαμοθράκη και Ίμβρο, τα λοιπά νησιά ήταν στη κυριαρχία της Βενετίας, της Γένοβας κλπ. Η επέκταση των Οθωμανών στην Ασία από το 13ο αιώνα κι εντεύθεν, αφαιρούσε διαρκώς εδάφη από τη καθημαγμένη πλέον Αυτοκρατορία. Αν αφήσουμε τη σκέψη μας να ταξιδέψει τις ημέρες εκείνες στις πολεμίστρες και στα τείχη της Πόλης, θα προσέξει ότι λίγες ημέρες προ της Άλωσης η άμυνά της περιελάμβανε 4.937 μάχιμους, 2000 ξένους και  700 Γενοβέζους που ήλθαν εθελοντικά να πολεμήσουν υπό τον Γενοβέζο ήρωα Ιωάννη Ιουστινιάνη, απέναντι σε περίπου 250 χιλιάδες λυσσασμένους και διψασμένους για πλιάτσικο και λεηλασία Οθωμανούς. Η δύναμη των τελευταίων αυξήθηκε κατακόρυφα όταν αυτομόλησε από την αυλή του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, στις τάξεις των Οθωμανών, ο κατασκευαστής πυροβόλων - Σαξονικής ή Ουγγρικής καταγωγής Ουρβανός, ο οποίος σχεδίασε και κατασκεύασε τεράστια κανόνια, τα οποία σφυροκοπούσαν αδιάκοπα τα τείχη της πόλης, ένα δε εξ αυτών λέγεται χρειάζονταν για το χειρισμό του πλέον των 500 ανδρών. Δύο διαφορετικοί κόσμοι συγκρούονται, αυτός του πολιτισμού με αυτόν της αρπαγής, οι απόγονοι του Μ. Αλεξάνδρου με τους απογόνους του Αττίλα. Ο Πολιτισμός με τη βαρβαρότητα. “Την πόλη δεν σου δίνω , γιατί δεν είναι δική μου, ούτε κανενός άλλου των κατοίκων. Και κοινή απόφαση όλων μας είναι αυτοπροαιρέτως να πεθάνουμε, χωρίς να σκεφτούμε  την ζωή μας”, αποκρίνεται με θάρρος ο νέος Λεωνίδας της ιστορίας μας, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. “Διατρέχουμε τον κίνδυνο για την Άγια πίστη μας. Και αυτή η πίστης είναι το σπουδαιότερο  από όλα. Τι θα ωφεληθεί κανείς αν κερδίσει όλο τον κόσμο και χάσει την ψυχή του” ; Λέγει μεταξύ των άλλων ο Κωνσταντίνος στο τελευταίο του λόγο προς τους τιμημένους υπερασπιστές της Πόλης.  29η Μαΐου 1453, το αίμα ρέει ποτάμι, τα σπαθιά των λυσσασμένων Αγαρηνών πετούν φλόγες, ο δε Κωνσταντίνος μαχόμενος στις επάλξεις αναφωνεί : “Η Πόλη  αλίσκεται και εγώ ακόμη ζω ; Δεν υπάρχει Χριστιανικό χέρι να μου πάρει το κεφάλι” ; Σε λίγο χρόνο το αίμα του βάφει τη πύλη του Ρωμανού της Βασιλεύουσας. Η Αυτοκρατορία ιδρύθηκε από Κωνσταντίνο και χάθηκε από Κωνσταντί­νο. Το στολίδι της Οικουμένης, η Πόλη των ονείρων μας, έπεσε στα χέρια των Αγαρηνών. “Errorum Graecorum”, κραύγαζαν επιχαίροντας οι Φράγκοι (Γεωργίου Φραντζή, Χρονικόν, Βιβλίο δ΄, κεφ. 1). Η βοήθεια που ανέμεναν οι πολιορκούμενοι από τη Δύση, δεν έφτασε ποτέ. Ποτάμια αίματος, ατέλειωτη λεηλασία, κακουργίες και ό,τι βασανιστήριο μπορεί να επινοήσει ανθρώπινος νους επακολούθησαν της άλωσης. Αν προσπαθήσει κανείς να απαριθμήσει τα αίτια της πτώσης, πρέπει να συμπεριλάβει μεταξύ αυτών την αλαζονεία (“καβάλα παν στην Εκκλησιά, καβάλα προσκυνάνε”), τις εκάστοτε ισχυρές οικογένειες των Καντακουζηνών, των Μελισσηνών κ.α., η Αριστοκρατία της εποχής, οι οποίες σφετερίζονταν προνόμια, καταβρόχθιζαν τις περιουσίες των πτωχών και αποδυνάμωναν το κράτος, η παράδοση του εμπορίου στους δυτικούς, η εδαφική συρρίκνωση που απέφερε συνακόλουθα την απώλεια εσόδων, η ηθική σήψη της κοινωνίας, την εσωτερική αρχομανία και διχόνοια. Θαρρώ όμως πως τα πνευματικά αίτια είναι σημαντικότερα των κοινωνικών και πολιτικών που επισημάναμε. Αυτά υπογραμμίζει ο λογιότερος άνθρωπος της Πόλης τις ζοφερές εκείνες μέρες, ο Ιωσήφ Βρυέννιος. Οι χριστιανοί λησμόνησαν το Ευαγγέλιο και έγιναν «υπερήφανοι, αλαζόνες, φιλάργυροι, φίλαυτοι, αχάριστοι, απειθείς, λιποτάκται, ανόσιοι, αμετανόητοι, αδιάλλακτοι». Οι άρχοντες έγιναν κοινωνοί ανόμων, οι υπεύθυνοι - άρπαγες, οι κριτές - δωρολήπτες, οι μεσίτες-  ψευδείς, οι νεώτεροι - ακόλαστοι, οι γηράσαντες - μεθυσμένοι, οι αστοί - εμπαίκτες, οι χωρικοί - άλαλοι, «και οι πάντες αχρείοι». Επιπλέον χάθηκε «ευλαβής από της γης, εξέλιπε στοχαστής, ουχ εύρηται φρόνιμος». Το αποκορύφωμα της κατάπτωσης ήταν ότι είχαν φτάσει να δίδουν άφεση αμαρτιών έναντι χρηματικού ποσού, όπως πολύ χαρακτηριστικά σημειώνει : «το πωλείσθαι καθ’ εκάστην το του Χριστού σώμα και αίμα, παρά των λεγομένων πνευματικών και αγοράζεσθαι προς υμών των χριστιανών», προφανώς αυτό εννοούσε (“αγοράζει δε πας ο έχων αργύριον και βουλόμενος”). Όλα αυτά τόνιζε θα ήταν αιτία αυστηρής θείας τιμωρίας, για το λόγο αυτό επιζητούσε τη μετάνοια κλήρου και λαού, σύμπαντος. Προφητικός ο λόγος του και ταυτόχρονα μια ακτινογραφία της σημερινής δυστυχώς Ελλάδας. Δεν εισακούστηκε ο σοφός Βρυέννιος από τη κοινωνία της εποχής, όπως δεν εισακούονταν και οι Προφήτες από τους Ισραηλίτες. Το κακό δεν άργησε να επέλθει. Η Πόλις επάρθη. "Σώπασε κυρά Δέσποινα, και μη πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους, με καιρούς, πάλι δικά μας είναι", λέει το δημώδες τραγούδι με το οποίο μεγάλωσαν γενιές σκλαβωμένων Ελλήνων και το οποίο αντικατόπτριζε το πόθο και την ελπίδα. Στο ζοφερό σκοτάδι του Ελληνικού μεσαίωνα που άρχισε με τη Τουρκοκρατία, η θρυλική μορφή του μαρμαρωμένου Βασιλιά μας στάθηκε φάρος λαμπερός που έδειχνε το δρόμο προς την Ανάσταση και συντρόφευε το ορφανεμένο υπόδουλο γένος, με την απόκοσμη παρουσία του. Πέρασαν αιώνες από τότε μα βασιλεύει στις καρδιές μας και αναμένει τη πλήρωση του ποθούμενου. “Μη κλαις, μη κλαις Αϊ-Γιάννε μου, και δερνοκοπισκάσαι. Η Ρωμανία πέρασε, η Ρωμανία πάρθεν. Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο”. 

Αναδημοσίευση από : orionamateurobservatory.blogspot.gr/

Πηγή : ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ - Hellas News

ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ – ΛΟΓΟΣ 41ος ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ

Ε. Την Πεντηκοστή εορτάζουμε καί την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και την πραγματοποίηση της υποσχέσεως και την εκπλήρωση της ελπίδας. Το μυστήριο, πόσο και μεγάλο είναι και σεβαστό! Τελειώνουν λοιπόν όσα έχουν σχέση με το σώμα του Χριστού, ή μάλλον με τη σωματική παρουσία Του(1). Διότι διστάζω να πω τα σωματικά, εφ' όσον κανένας λόγος δεν μπορεί να με πείσει ότι θα ήταν καλύτερα να είχε απαλλαγεί από το σώμα [ο Χριστός](2). Αρχίζουν δε όσα έχουν σχέση με το Άγιο Πνεύμα(3). Ποια δε ήταν όσα έχουν σχέση με το Χριστό; Η Παρθένος, η γέννηση, η φάτνη, το σπαργάνωμα, οι άγγελοι που τον δοξάζουν, οι ποιμένες που τρέχουν προς Αυτόν, η διαδρομή του αστέρα, η προσκύνηση και η προσφορά των δώρων από τους μάγους, ο φόνος των νηπίων από τον Ηρώδη, ο Ιησούς που φεύγει στην Αίγυπτο, που επιστρέφει από την Αίγυπτο, που περιτέμνεται, που βαπτίζεται, που δέχεται την μαρτυρία από τον ουρανό, που πειράζεται, που λιθάζεται για μας (για να μας δώσει υπόδειγμα κακοπάθειας υπέρ του Λόγου) που προδίνεται, που προσηλώνεται [στον Σταυρό], που θάπτεται, που ανασταίνεται, που ανεβαίνει [στους ουρανούς]. Από αυτά και τώρα υφίσταται πολλά από τους μισόχριστους μεν, αυτά που Τον ατιμάζουν και τα υπομένει (διότι είναι μακρόθυμος)• από τους φιλόχριστους δε, αυτά που Του αποδίδουν τιμή. Και αναβάλλει να ανταποδώσει όπως σ' εκείνους την οργή, έτσι σε μας την αγαθότητα• επειδή ίσως σ' εκείνους μεν δίνει καιρό μετανοίας, σε μας δε δοκιμάζει τον πόθο, εάν δεν λιποψυχούμε και δεν αποκάμουμε στις θλίψεις και στους αγώνες για την ευσέβεια• όπως ακριβώς ορίζεται από την θεία οικονομία και τα ανεξιχνίαστα κρίματά Του, με τα οποία κυβερνά με σοφία τη ζωή μας. Όσα λοιπόν αναφέρονται στο Χριστό είναι αυτά' και τα πέρα απ' αυτά θα τα δούμε ενδοξότερα [στη βασιλεία των ουρανών] και μακάρι και μεις να φανούμε [δοξασμένοι από το Θεό]. Όσα δε αναφέρονται στο Άγιο Πνεύμα, παρακαλώ το Πνεύμα να έλθει εντός μου και να μου δώσει(4) λόγο όσον επιθυμώ κι' αν όχι τόσον, αλλ' όσος απαιτείται σ' αυτή την περίπτωση. Πάντως όμως θα έλθει με εξουσία δεσποτική, και όχι με τρόπο δουλικό, ούτε περιμένοντας πρόσταγμα, όπως νομίζουν μερικοί. Διότι πνέει όπου θέλει, και σ' όσους θέλει, και όποτε και όσο θέλει. Μ' αυτόν τον τρόπο εμείς εμπνεόμαστε να νοούμε και να μιλούμε για το Άγιο Πνεύμα.

ΣΤ. Το Άγιο Πνεύμα όσοι Το υποβιβάζουν στην τάξη των κτισμάτων είναι υβριστές και δούλοι κακοί κι' απ' τους κακούς χειρότεροι. Διότι των κακών δούλων είναι (γνώρισμα) το να αθετούν την [θεία] δεσποτεία και να επαναστατούν κατά της κυριότητας [του Θεού] και να θεωρούν όμοιο με αυτούς δούλο το ελεύθερο [Πνεύμα]. Όσοι όμως Το πιστεύουν ως Θεό είναι θεοφόρητοι και φωτισμένοι στο νου. Εκείνοι όμως που και Το ομολογούν [ως Θεό], εάν μεν το κάνουν σε ανθρώπους με ευσεβές φρόνημα, θεωρούνται μεγάλοι• αλλ' εάν το κάνουν σ' όσους έχουν φρόνημα χθαμαλό, θεωρούνται όχι φρόνιμοι• διότι εμπιστεύονται το μαργαριτάρι στον πηλό [δηλ. την αλήθεια της πίστεως σ' εκείνους που δεν έχουν την διάθεση να την δεχθούν] και σε ακοή ασθενική ήχο βροντής και σε αδύνατους οφθαλμούς ηλιακό φως και στερεά τροφή σ' εκείνους που πίνουν ακόμα γάλα(5). Αυτούς πρέπει να κατευθύνει κανείς σιγά-σιγά προς τα εμπρός και να τους ανεβάζει προς τα υψηλότερα, ώστε από το φως να ζητούν [περισσότερο] φως και στην αλήθεια να προσθέτουν αλήθεια(6). Γι' αυτό κι' εμείς αφήνοντας για λίγο τον τελειότερο λόγο (γιατί δεν είναι ακόμα καιρός) έτσι θα μιλήσουμε προς αυτούς.

Ζ. Άνθρωποί μου, εάν μεν θεωρείτε ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι ούτε άκτιστο ούτε άχρονο, αυτό είναι καθαρά ενέργεια του πονηρού πνεύματος• επιτρέψτε στο ζήλο μου να πω αυτό το τολμηρό. Εάν όμως έχετε τόση τουλάχιστον υγεία [ψυχής], ώστε ν' αποφεύγετε την φανερή ασέβεια και θέτετε έξω απ' την δουλεία Αυτό [το Άγιο Πνεύμα] που κι' εμάς κάνει ελευθέρους, εξετάστε και σεις στην συνέχεια μαζί με το Άγιο Πνεύμα και μας. Διότι δέχομαι ότι σε κάποιο βαθμό μετέχετε Αυτού και σεις, και στο εξής θα συνεξετάσω με σας ως με οικείους πλέον [στην πίστη]. Ή παραχωρήστε μου το μέσον μεταξύ της δουλείας και της δεσποτείας, για να θέσω εκεί την αξία του Πνεύματος• ή εφ' όσον αποφεύγετε την δουλεία δεν είναι άδηλο, πού θα τοποθετήσετε αυτό το οποίο ζητούμε. Αλλά στενοχωρείσθε για τις συλλαβές και σκοντάφτετε επάνω στον λόγο και αυτό [το να ονομάζει κανείς το Άγιο Πνεύμα Θεό] γίνεται για σας «λίθος προσκόμματος» και «πέτρα σκανδάλου», αφού και ο Χριστός γίνεται για μερικούς(7). Ανθρώπινο είναι να πάθει κανείς κάτι τέτοιο. Ας σταθούμε κοντά ο ένας στον άλλο πνευματικά. Ας γίνουμε περισσότερο φιλάδελφοι παρά φίλαυτοι. Αναγνωρίστε την δύναμη της θεότητας κι' εμείς θα σας δώσουμε την συγκατάθεση για τη λέξη• ομολογείστε την [θεία] φύση με άλλες λέξεις, που συμπαθείτε περισσότερο, κι' εμείς θα σας γιατρέψουμε ως ασθενείς• αφού υποκλέψουμε με τρόπο αυτά που σας είναι ευχάριστα. Διότι είναι άξιο ντροπής και αρκετά παράλογο, ενώ είστε εύρωστοι στην ψυχή, να δείχνετε μια νοσηρή μικρολογία γύρω απ' τις λέξεις και να κρύβετε τον θησαυρό [της αλήθειας], ακριβώς σαν να φθονείτε τους άλλους ή να φοβάστε μήπως αγιάσετε και την γλώσσα σας [με την ομολογία της θεότητας του Αγίου Πνεύματος]. Ακόμα δε πιο άξιο ντροπής για μας είναι να πάθουμε αυτό που κατηγορούμε, και ενώ καταδικάζουμε την μικρολογία στους άλλους, να μικρολογούμε εμείς γύρω απ' τα γράμματα(8).

Η. Ομολογείστε, άνθρωποί μου, ότι μιας θεότητας είναι η Αγία Τριάς, ή, αν θέλετε, μιας φύσεως. Κι' εμείς θα ζητήσουμε από το Άγιο Πνεύμα για σας και τη λέξη Θεός. Διότι γνωρίζω καλά ότι Εκείνος που έδωσε το πρώτο [την πίστη στο ομοούσιο του Υιού] θα δώσει και το δεύτερο [και του Αγίου Πνεύματος] και μάλιστα, όταν το ζήτημα για το οποίο αντιλέγουμε είναι μία πνευματική δειλία και όχι διαβολική εναντίωση. Θα το πω ακόμα πιο καθαρά και πιο σύντομα. Μήτε σεις ν' αποδώσετε σε μας ευθύνη για τον υψηλότερο λόγο που χρησιμοποιούμε (διότι δεν υπάρχει κανένας φθόνος των άλλων μήπως ανέβουν), ούτ' εμείς θα σας κατηγορήσουμε για τον μέχρι τώρα δικό σας «προσιτό», εφ' όσον κι' από διαφορετικό δρόμο οδηγείστε προς το ίδιο [πνευματικό] κατάλυμα. Διότι δεν ζητούμε να νικήσουμε, αλλά να σας προσλάβουμε ως αδελφούς, που για τον χωρισμό σας από μας σπαραζόμαστε απ' τη λύπη. Αυτά [λέγουμε] προς εσάς, που υγιαίνετε ως προς την πίστη σας για τον Υιό, πού βρίσκουμε μέσα σας κάποια δύναμη ζωής [πνευματικής]• αυτών που αν και θαυμάζουμε τον τρόπο της ζωής, δεν επαινούμε εξ ολοκλήρου τον λόγο. Σεις που έχετε τα έργα του Πνεύματος, αποκτείστε και το Πνεύμα, για να μη «αθλήτε» μόνο, αλλά και «νομίμως», απ' όπου και ο στέφανος(9). Αυτός ο μισθός εύχομαι να σας δοθεί για την πολιτεία σας, να ομολογήσετε δηλαδή την πίστη σας στο Άγιο Πνεύμα κατά τρόπο τέλειο και να Το κηρύξετε [ως θεό αληθινό] μαζί με μας και περισσότερο από μας όσο είναι άξιο. Τολμώ κάτι και μεγαλύτερο για σας να πω τον λόγο του Αποστόλου. Τόσο πολύ σας αγαπώ, και τόσο πολύ ευλαβούμαι σε σας αυτή την κόσμια περιβολή και το χρώμα της εγκράτειας και τα ιερά αυτά τάγματα και την σεμνή παρθενία και τον αγνισμό και την ολονύκτια ψαλμωδία και την φιλοπτωχία και φιλαδελφία και φιλοξενία, ώστε και ανάθεμα [χωρισμένος] από τον Χριστό να είμαι δέχομαι και ο,τιδήποτε να πάθω ως καταδικασμένος• αρκεί να θελήσετε να σταθείτε μαζί μας και να θελήσετε να δοξάσουμε ενωμένοι την Αγία Τριάδα(10). Διότι για τους άλλους [που δεν ομολογούν το ομοούσιο του Υιού] τι πρέπει να πούμε, τους φανερά πεθαμένους [στην ψυχή] (που μόνο ο Χριστός που ζωοποιεί τους νεκρούς μπορεί ν' αναστήσει σύμφωνα με τη δύναμη που έχει), οι οποίοι κακώς διαχωρίζονται κατά τον τόπο, ενώ συνδέονται με το λόγο, και τόσο πολύ φιλονεικούν μεταξύ τους όσο οι αλλοίθωροι οφθαλμοί, που βλέπουν ένα πράγμα και δεν συμφωνούν όχι ως προς την όψη αλλ' ως προς την θέση. Αν βέβαια πρέπει να τους κατηγορήσει κανείς για αλλοιθωρισμό, και όχι όμως για τύφλωση. Αφού ανέπτυξα όσο έπρεπε αυτά που έχουν σχέση με σας, ας επανέλθουμε πάλι προς το Πνεύμα• πιστεύω ότι και σεις τώρα θα παρακολουθήσετε.

Θ. Το Άγιο Πνεύμα πάντοτε υπήρχε και υπάρχει και θα υπάρχει, δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος, αλλ' είναι πάντοτε ενωμένο και αριθμείται μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό. Διότι δεν θα άρμοζε ποτέ να ελλείπει ο Υιός από τον Πατέρα ή το Πνεύμα από τον Υιό, επειδή θα ήταν σε μέγιστο βαθμό άδοξη η θεότητα, σαν από μεταμέλεια ακριβώς να ήλθε σε συμπλήρωση για να γίνει τέλεια. [Το Άγιο Πνεύμα] λοιπόν πάντοτε και αιώνια μεταλαμβάνεται [με τις θείες ενέργειές Του], δεν μεταλαμβάνει• οδηγεί στην τελείωση [τους ανθρώπους], δεν τελειώνεται• παρέχει την πνευματική πλήρωση, δεν έχει ανάγκη πληρώσεως• αγιάζει, δεν αγιάζεται• κάνει [τους ανθρώπους] θεούς, δεν θεώνεται αυτό προς Εαυτό, και προς εκείνους με τους οποίους είναι ενωμένο, είναι πάντοτε το ίδιο και απαράλλακτο• αόρατο, άχρονο, αχώρητο, αναλλοίωτο, υπεράνω από κάθε έννοια ποιότητας, ποσότητας και μορφής, αψηλάφητο, κινούμενο αφ' Εαυτού, κινούμενο συνεχώς, έχοντας αφ' Εαυτού εξουσία, έχοντας αφ' Εαυτού δύναμη, παντοδύναμο (αν και ως προς την πρώτη αρχή, όπως ακριβώς όλα τα αναφερόμενα εις τον Μονογενή Υιό, έτσι και του Πνεύματος ανάγεται [εις τον Θεό Πατέρα]). Είναι ζωή και πρόξενος ζωής, το φως και χορηγεί φως, αφ' Εαυτού αγαθό και πηγή αγαθότητας. Πνεύμα ευθές, ηγεμονικό, κύριο [καλεί και] αποστέλλει [τους άξιους, όπως ο Πατήρ και ο Υιός], θέτει όρια [σε όλη την κτίση] κάνει τους ανθρώπους ναούς οίκους Του, οδηγεί, ενεργεί όπως θέλει, διανέμει χαρίσματα. Είναι Πνεύμα υιοθεσίας [κάνει τους ανθρώπους υιούς του Θεού], αληθείας, σοφίας, συνέσεως, γνώσεως, ευσέβειας, βουλής, δυνάμεως, φόβου [θείου], όσων έχουν απαριθμηθεί. Δια του Αγίου Πνεύματος γνωρίζεται ο Πατήρ και δοξάζεται ο Υιός, και από Αυτούς μόνο γνωρίζεται Αυτό, είναι δηλαδή τα τρία πρόσωπα Εν, μία είναι η λατρεία και η προσκύνηση [που προσφέρεται], μία η δύναμη, η τελειότητα, ένας ο αγιασμός [που παρέχεται]. Και γιατί να μακρολογώ; Όλα όσα έχει ο Πατήρ, είναι του Υιού, εκτός από την αγεννησία. Όλα όσα έχει ο Υιός, είναι του Αγίου Πνεύματος, εκτός από την γέννηση. Αυτά (τα ιδιώματα), όσο βέβαια μπορώ να εκφρασθώ με τον λόγο μου, δεν ξεχωρίζουν ουσίες, αλλ' ορίζουν την μία και ενιαία ουσία της θεότητας.

Ι. Στενοχωρείσαι για τις αντιθέσεις (που χρησιμοποίησα); Εγώ όμως για το μήκος του λόγου. Τίμησε λοιπόν την (σημερινή) ημέρα του Πνεύματος• συγκράτησε λίγο τη γλώσσα, αν γίνεται. Για άλλες γλώσσες γίνεται ο λόγος• αυτές ευλαβήσου ή φοβήσου, πύρινες καθώς φαίνονται. Σήμερα ας υψώσουμε μ' ευλάβεια όλο μας τον νου στο θείο μυστήριο [της καθόδου του Αγίου Πνεύματος], ας κάνουμε αύριο ανάλυση λέξεων σήμερα ας εορτάσουμε [με κατάνυξη], ας ειπωθεί κάτι άξιο ντροπής [από τους αντιλέγοντες] αύριο. Αυτά γίνονται με τρόπο μυστικό [στο ταμείο της ψυχής ενώπιον του Θεού], εκείνα γίνονται με τρόπο πομπώδη [ενώπιον των ανθρώπων]• αυτά γίνονται στις εκκλησίες, εκείνα στις αγορές• αυτά αρμόζουν σε ανθρώπους σώφρονες και νηφάλιους, εκείνα σε ανθρώπους που μεθούν αυτά είναι όσων ενεργούν με σοβαρότητα [όση αξίζει στο μεγάλο μυστήριο], εκείνα όσων παίζουν κατά του Πνεύματος. Αφού λοιπόν απαλλαγήκαμε απ' ό,τι είναι αλλότριο [της ευσεβείας], ας καταρτίσουμε το δικό μας [το λόγο περί του Αγίου Πνεύματος].

ΙΑ. Αυτό [το Άγιο Πνεύμα] ενεργούσε πριν απ' όλα στις αγγελικές και ουράνιες δυνάμεις, σ' όσες είναι πρώτες μετά το Θεό και σ' όσες είναι κοντά στο Θεό. Διότι η τελείωση και η έλλαμψη σ' αυτές και η δυσκινησία ή η ακινησία τους προς το κακό δεν είναι από άλλη αιτία, αλλά από το Άγιο Πνεύμα. Έπειτα [ενεργούσε] στους Πατέρες και τους Προφήτες. Απ' αυτούς οι μεν είχαν θέα του Θεού ή Τον εγνώρισαν [με αποκάλυψη], οι δε προγνώρισαν και το μέλλον, με το να σχηματίζει το Πνεύμα εικόνες στο νου τους και σαν να ήσαν παρόντες συναναστρεφόμενοι όσα επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στο μέλλον. Τέτοια είναι η δύναμη του Πνεύματος. Έπειτα [ενεργούσε] στους μαθητές του Χριστού (διότι δεν λέγω για το Χριστό, στον Οποίο παρευρίσκετο [το Άγιο Πνεύμα] όχι ωσάν να ενεργούσε, αλλ' ως συμπαρευρισκόμενο σε ομότιμη σχέση [με Αυτό])• και σ' αυτούς κατά τρεις τρόπους, στο μέτρο πού μπορούσαν να Το δεχθούν, και κατά τρεις καιρούς: πριν να δοξασθεί ο Χριστός με το πάθος Του• αφού δοξάσθηκε με την Ανάσταση• και μετά την Άνοδό Του στους ουρανούς ή την αποκατάσταση, ή όπως και πρέπει να την ονομάσουμε, φανερώνει δε [την ενέργεια αύτη] η πρώτη θεραπεία και κάθαρση από τις ασθένειες και τα πονηρά πνεύματα, η οποία βέβαια δεν γινόταν χωρίς το Άγιο Πνεύμα• και το εμφύσημα [του Κυρίου στα πρόσωπα των μαθητών Του] μετά την τελείωση της [ενσάρκου] οικονομίας, πού είναι φανερά προσθήκη περισσοτέρας χάριτος• και τώρα ο διαμερισμός των πύρινων γλωσσών, που πανηγυρίζουμε. Αλλά το πρώτο έγινε αμυδρά• το δεύτερο, πιο φανερά• και το [τρίτο] τώρα, τελειότερα ... Και δεν παρίσταται τώρα [το Άγιο Πνεύμα] κατά την ενέργεια, όπως πρωτύτερα, αλλά κατά την ουσία , ή όπως αλλιώς θα μπορούσε να το πει κανείς, και μένοντας μαζί τους και μέσα τους [στους αγίους αποστόλους] βοηθός και παραστάτης στο έργο τους(11). Διότι έπρεπε, αφού ο Υιός συνανεστράφη με μας σωματικά, και Αυτό να φανερωθεί σωματικά(12)• και αφού επανήλθε προς Εαυτόν ο Χριστός, Εκείνο να κατέλθει προς εμάς• και έρχεται μεν ως Κύριο, «πέμπεται» [αποστέλλεται] δε όχι ως κατώτερο. Διότι οι λέξεις αυτές [έρχεται, πέμπεται] φανερώνουν εξ ίσου την ενότητα και ομοτιμία [των προσώπων] παρά χωρίζουν τις φύσεις.

ΙΒ. Δια τούτο μετά το Χριστό μεν [κατέρχεται το Άγιον Πνεύμα] για να μη μας λείπει Παράκλητος [Παρήγορος]• «Άλλος» δε, για να έχεις στο νου σου την ομοτιμία. Διότι το «άλλος» σημαίνει άλλος ακριβώς όπως εγώ γίνεται. Τούτο δε σημαίνει κοινή δεσποτεία και όχι υποτίμηση. Διότι εγώ ξέρω καλά ότι το «άλλος» λέγεται όχι για διαφορετικά πράγματα, αλλά της ιδίας ουσίας. Με μορφή γλωσσών δε [κατήλθε το Άγιο Πνεύμα] εξ αιτίας της συγγενείας προς το Λόγο. Πύρινων δε, και αναζητώ για ποίο απ' τα δύο: για την κάθαρση (διότι μιλούμε για πυρ - φωτιά - που καθαρίζει, όπως μπορούν από παντού να μάθουν όσοι θέλουν) ή για την ουσία; Διότι ο Θεός μας είναι πυρ [κατά μίαν εικόνα της απροσίτου θείας ουσίας] και «πυρ καταναλίσκον» [φωτιά που κατακαίει και αφανίζει] τη μοχθηρία, [και το λέω] έστω κι' αν αγανακτείς πάλι, διότι στενοχωρείσαι για το ομοούσιο [που αποδίδω στο Άγιον Πνεύμα]. Και εχωρίστηκαν [οι γλώσσες] διότι τα χαρίσματα [που εχορήγησε] ήταν πολλά και διάφορα• εκάθισαν δε, επειδή η εξουσία Του είναι βασιλική, και επειδή αναπαύεται εις τους αγίους• αφού και τα χερουβείμ είναι θρόνος του Θεού. Στο υπερώο δε (αν δεν θεωρηθώ ότι καταβάλλω μάταιο κόπο κάπως περισσότερο απ' ό,τι πρέπει) διότι θα ανέβαιναν και θα υψώνονταν από χάμω (πνευματικά) αυτοί που επρόκειτο να Το δεχθούν αφού και με θεία ύδατα [Αγγελικές δυνάμεις] στεγάζονται ουράνια υπερώα [ο θρόνος του Θεού] και υμνείται ο Θεός(13). Και ο Ιησούς επίσης στο υπερώο συμμετέχει στο μυστήριο [της Θείας Ευχαριστίας] με αυτούς που μυούνται στα υψηλότερα, για να παρασταθεί αυτό, ότι αφ' ενός μεν πρέπει ο Θεός να κατέβει λίγο προς εσάς, πράγμα που ξέρω ότι έγινε παλαιότερα στον Μωυσή, αφ' ετέρου δε πρέπει εμείς ν' ανέβουμε και έτσι να γίνει [δυνατή] η κοινωνία του Θεού προς τους ανθρώπους, ν' αναμειχθεί δηλαδή η [υπερτελεία] αξία [της θεότητας με την μηδαμινότητα της ανθρωπότητας]. Εφ' όσον όμως [το θείο και το ανθρώπινο] μένουν το μεν στην οικεία περιωπή, το δε στην ταπείνωση, παραμένει άμικτη η άγαθότης [του Θεού] και η φιλανθρωπία Του ακοινώνητη [από τον άνθρωπο]• και υπάρχει μεταξύ των χάσμα μεγάλο και αδιαπέραστο, που εμποδίζει όχι μόνο τον πλούσιο από τον Λάζαρο και τους επιθυμητούς κόλπους του Αβραάμ, αλλά [όλη] την κτιστή και ρευστή φύση, από την άκτιστη και αμετάβλητη.

ΙΓ. Αυτό [το Άγιο Πνεύμα] κηρύχθηκε μεν από τους προφήτες, όπως στο «Πνεύμα Κυρίου επ' εμέ»•και, θ' αναπαυθούνε επ' αυτόν επτά Πνεύματα• και «κατέβηκε Πνεύμα από τον Κύριο και οδήγησε αυτούς»• και, Πνεύμα επιστήμης που εγέμισε τον Βεσελεήλ τον αρχιτέκτονα της σκηνής• και, Πνεύμα που παροργίζεται και, Πνεύμα που εσήκωσε ψηλά τον Ηλία μέσα σε άρμα και που ο Ελισσαίος εζήτησε διπλάσιο• και, Πνεύμα αγαθό και ηγεμονικό από το οποίο ο Δαβίδ οδηγήθηκε και στηρίχτηκε. Το υποσχέθηκε δε [ο Θεός], προηγουμένως μεν με τον προφήτη Ιωήλ: «Και στις έσχατες ημέρες [όταν θα έλθει ο Μεσσίας] λέγοντας (ο Θεός ότι θα συμβεί τούτο) θα εκχύσω χαρίσματα από το Πνεύμα μου εις όλους τους ανθρώπους (που πιστεύουν δηλαδή) και εις τους υιούς σας και εις τας θυγατέρας σας» και τα εξής. Ο Ιησούς δε ύστερα, ο Οποίος δοξάζεται [από το Άγιο Πνεύμα] και αντιδοξάζει [Αυτό], όπως και τον Πατέρα και [δοξάζεται] από τον Πατέρα. Και η υπόσχεση [του Χριστού], ως πλούσια, βεβαιώνει ότι [το Άγιο Πνεύμα] θα μένει με τους πιστούς αιώνια, δηλαδή τώρα με τους άξιους σε κάθε καιρό, ύστερα δε μ' εκείνους που αξιώνονται [να κληρονομήσουν] τα εκεί [αγαθά], όταν φυλάξουμε Αυτό ολόκληρο με την [ενάρετη] ζωή μας, και δεν χωρισθούμε [από Αυτό] τόσο, όσο άμαρτάνουμε.

ΙΔ. Αυτό το Πνεύμα συνδημιουργεί μεν με τον Υιό και την κτίση και την ανάσταση. Και ας σε πείσει το «Με το Λόγο του Κυρίου έγιναν και εστερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το Πνεύμα του στόματος Του έδημιουργήθηκε το αμέτρητο πλήθος των αστέρων»• «το Πνεύμα του Θεού με εδημιούργησε, η πνοή δε του Παντοκράτορας με διδάσκει»• και πάλι• «θα εξαποστείλεις το [ζωοποιό] Πνεύμα Σου, και θα κτισθούν [αναδημιουργηθούν] και [έτσι] θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης». Δημιουργεί δε την πνευματική αναγέννηση• και ας σε πείσει το ότι κανείς δεν μπορεί να ιδεί ή να λάβει την βασιλεία [των ουρανών], αν δεν «γεννηθεί άνωθεν» [αναγεννηθεί πνευματικά] από το Άγιο Πνεύμα, και δεν καθαρισθεί από την προηγούμενη [κατά σάρκα] γέννηση. Αυτή [η πνευματική αναγέννηση] η οποία είναι μυστήριο που φανερώθηκε τη νύκτα [από τον Κύριο στο Νικόδημο] συντελείται με την διάπλαση [της ψυχής από την χάρη του Αγίου Πνεύματος που κάνει τον πιστό κοινωνό] του θείου φωτός και•της θείας ημέρας, την οποία καθένας δέχεται μέσα του [και με την δική του πνευματική εργασία]. Αυτό το Πνεύμα (διότι είναι σε άπειρο βαθμό σοφό και φιλάνθρωπο), αν λάβει ποιμένα προβάτων τον κάνει θεόπνευστο ψαλμωδό, που με την ψαλμωδία του απομακρύνει τα πονηρά πνεύματα, και τον αναδεικνύει βασιλέα του Ισραήλ. Αν πάρει αιγοβοσκό που χαράζει συκομορέες, τον κάνει προφήτη. Θυμήσου τον Δαβίδ και τον Αμώς. Αν πάρει νεανίσκο ευφυή, τον κάνει κριτή πρεσβυτέρων και προχωρημένων στην ηλικία. Αυτό μαρτυρεί ο Δανιήλ, που ενίκησε λέοντες μέσα στο λάκκο. Αν βρει αλιείς, τους πιάνει με την σαγήνη [της χάριτος] οδηγώντας τους στον Χριστό και τους κάνει ικανούς να συλλαμβάνουν όλον τον κόσμο με την πλοκή του λόγου. Να εννοήσεις τον Πέτρο και τον Ανδρέα και τους υιούς της βροντής [Ιωάννη και Ιάκωβο], που εβρόντησαν τα πνευματικά. Εάν [πάρει] τελώνες, τους κερδίζει στη μαθητεία [του Χριστού] και δημιουργεί εμπόρους ψυχών. Το λέει ο Ματθαίος, ο χθες τελώνης και σήμερα ευαγγελιστής. Εάν [πάρει] διώκτες θερμούς, μεταθέτει τον ζήλο τους και κάνει Παύλους αντί Σαύλων, και τόσο πολύ [τους ανυψώνει] προς την ευσέβεια, όσο ήταν στην κακία που τους βρήκε. Αυτό είναι και Πνεύμα πραότητας• και οργίζεται γι'αυτούς που αμαρτάνουν. Γι' αυτό λοιπόν ας γνωρίσουμε Αυτό ως πράο και όχι οργιζόμενο, ομολογώντας την αξία Του [ως Θεού] και αποφεύγοντας κάθε βλάσφημο λόγο, και ας μη θελήσουμε να το ιδούμε να οργίζεται για αμαρτία που είναι ασυγχώρητη [την βλασφημία εις Αυτό]. Αυτό [το Άγιο Πνεύμα] κάνει κι' έμενα σήμερα τολμηρό κήρυκα σε σας• εάν μεν χωρίς να πάθω τίποτε, η χάρη, στον Θεό• εάν δε πάθω, και πάλι χάρη• το μεν [πρώτο], για να λυπηθεί [ο Θεός] αυτούς πού μας μισούν το δε, για να μας αγιάσει, με το να πάρουμε τον μισθό αυτό της ιερουργίας του Ευαγγελίου, το να τελειωθούμε δηλαδή με το αίμα μας(14).

ΙΕ. Μιλούσαν μεν λοιπόν [οι Απόστολοι] ξένες γλώσσες και όχι τις πατρικές τους, και το θαύμα είναι μεγάλο, να μιλούν άνθρωποι γλώσσα που δεν έμαθαν και αυτό το σημείο [θαύμα] είναι για τους απίστους, όχι γι' αυτούς που πιστεύουν, για να είναι κατήγορο των απίστων, όπως έχει γραφτεί• «Ότι με ανθρώπους που μιλούν ξένες γλώσσες και με χείλη ξένων λαών θα ομιλήσω προς το λαό αυτόν, αλλ' ούτε με τον τρόπο αυτό θα με ακούσουν, λέγει ο Κύριος». Άκουγαν δε [όσοι ήσαν τότε στα Ιεροσόλυμα]. Εδώ σταμάτησε λίγο και διερωτήσου, πώς θα διαιρέσεις τον λόγο. Διότι έχει κάτι το αμφίβολο η λέξη [«ήκουον»] το οποίο διαχωρίζεται με την τελεία. Άρα, δηλαδή, άκουγαν ο καθένας στη δική του γλώσσα, φερ' ειπείν σαν να ηχεί δυνατά μία φωνή, και ν' ακούγονται πολλές, με το να πάλλεται έτσι ο αέρας και, για να το πω σαφέστερα, με το να γίνεται η φωνή φωνές; Ή πρέπει να σταματήσουμε στο «ήκουον», το δε «Λαλούντων» στις δικές τους γλώσσες να το προσθέσουμε στα επόμενα, για να είναι: «Καθώς μιλούσαν γλώσσες», τις δικές των, αυτών που ακούγανε, που σημαίνει ξένες• προς τούτο δε και μάλλον τάσσομαι. Διότι με εκείνον μεν τον τρόπο το θαύμα θα ήταν εκείνων που άκουγαν μάλλον παρά εκείνων που μιλούσαν. Με αυτόν δε τον τρόπο εκείνων που μιλούσαν οι οποίοι και κατηγορήθηκαν για μέθη, είναι φανερό ότι με το να θαυματουργούν αυτοί ως προς τις γλώσσες με την δύναμη του Πνεύματος.

ΙΣΤ. Πλην είναι μεν άξια να εξυμνείται και η παλαιά διαίρεση των γλωσσών (όταν οικοδομούσαν τον πύργο εκείνοι που συμφώνησαν κακώς και αθέως, όπως και από τους σημερινούς τολμούν μερικοί)• διότι με το να διαλυθεί η ομογνωμοσύνη μαζί με το σχίσιμο (διαφορά) της γλώσσας, σταμάτησε το εγχείρημα. Περισσότερο όμως πρέπει να εξυμνείται αύτη [η διαίρεση] που θαυματουργείται σήμερα. Διότι αφού διαλύθηκε [η γλώσσα] από το ένα Πνεύμα σε πολλούς, συνάγεται πάλι σε μία αρμονία. Και υπάρχει διαφορά χαρισμάτων, [στην γλωσσολαλία] που χρειάζεται άλλο χάρισμα για να διακρίνεται το περισσότερο ωφέλιμο [για την σύναξη των πιστών]• επειδή όλες οι γλώσσες είναι επαινετές. Καλή δε θα λεγόταν και εκείνη, για την οποία λέει ο Δαβίδ• «Καταπόντισε, Κύριε, και καταμοίρασε τις γλώσσες τους». Γιατί; «Διότι αγάπησαν όλους τους λόγους που καταποντίζουν [τους ανθρώπους] γλώσσα δόλια»• φανερά σχεδόν κατηγορώντας αυτές τις γλώσσες εδώ, που χωρίζουν την θεότητα [με το να μη ομολογούν την θεότητα του Αγίου Πνεύματος]. Αυτά λοιπόν και αρκετά.

ΙΗ. Εμείς μεν πρέπει να απολύσουμε την σύναξη (διότι ήταν αρκετός ο λόγος), την πανήγυρη όμως ουδέποτε. Αλλ' είναι ανάγκη να εορτάσουμε, τώρα μεν και σωματικά [συμμετέχοντας στα τελούμενα], ύστερα δε από λίγο εντελώς πνευματικά [σε ησυχία με πνευματική μελέτη και νοερά προσευχή]• όπου και τους λόγους αυτών [των υμνωδών] θα κατανοήσουμε καθαρότερα και σαφέστερα, ενωμένοι με Αυτόν το Λόγο και Θεό και Κύριο ημών Ιησού Χριστό, την αληθινή εορτή και αγαλλίαση των σωζομένων με τον Οποίο η δόξα και η τιμή στον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, τώρα και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

---

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Σημ. Οι παρενθέσεις ( ) είναι του κριμένου οι αγκύλες [ ] περιέχουν επεξηγηματικές προσθήκες.

1. Παρουσιάζει εδώ ένα σημαντικό σημείο της διδασκαλίας του περί της φανερώσεως της Αγίας Τριάδας στον κόσμο. Κατά τον άγιο Πατέρα, μέσα στην ιστορία της σωτηρίας, η θεία οικονομία ενεργεί σε τρία στάδια, τα οποία και ονομάζει «σεισμούς», «διαθήκας» και «μεταθέσεις βίου». Το πρώτο είναι η παράδοση του Νόμου, η περίοδος της Παλαιάς Διαθήκης• το δεύτερο είναι η σάρκωση του Λόγου, η περίοδος της Καινής Διαθήκης• το τρίτο είναι η φανέρωση του Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή, ο καιρός του Πνεύματος. Το δεύτερο και το τρίτο στάδιο δεν διαχωρίζονται βέβαια χρονικά, οι ενέργειες δε και των τριών Προσώπων της Αγίας Τριάδος είναι κοινές. Το Άγιον Πνεύμα, κατά την υπόσχεση του Κυρίου ενώνεται με τους άξιους, και «διά προσθηκών» οδηγεί στην τελείωση της γνώσεως του Θεού. Κατά την διδασκαλία του Γρηγορίου, περί σταδιακής και οικονομικής φανερώσεως της Αγίας Τριάδος, η Παλαιά Διαθήκη εκήρυττε φανερά τον Πατέρα, και τον Υιό αμυδρότερα (σκιωδώς δε και το Άγιον Πνεύμα). Η Καινή εφανέρωσε τον Υιόν, υπέδειξε δε την θεότητα του Αγίου Πνεύματος. Αυτή φανερώνεται τρανότερα «εις ύστερον», από την ήμερα της Πεντηκοστής και μετά.

2. Αναφέρεται στην καταπλήσσουσα άπειρη φιλανθρωπία του Κυρίου που στην ένδοξο Ανάληψή Του συνανυψώνει και την ανθρώπινη φύση για να την έχει αχώριστη από την θεία φύση Του εις τους αιώνες, εν δεξιά του Πατρός• Η σημασία της ενώσεως των δύο φύσεων στο πρόσωπο του Κυρίου για την θέωση του ανθρώπου τονίζεται βέβαια σε όλο το έργο του Γρηγορίου.

3. Το χρονικό σημείο αυτής της «αρχής» είναι η Πεντηκοστή. Το Άγιο Πνεύμα ενεργούσε βέβαια και πριν από αυτήν, όπως αναφέρει πιο κάτω ο θείος Πατήρ, αλλά δεν είχε φανερωθεί στον κόσμο ως θεία υπόσταση (Βλ. σημείωση 1).

4. Ο Άγιος θέτει εδώ την βάση της θεολογίας ως εκκλησιαστικής λειτουργίας. Η θεολογία είναι φωτισμός και έμπνευση του Αγίου Πνεύματος μετά προηγούμενη κάθαρση των γνωστικών δυνάμεων της ψυχής. Το Άγιον Πνεύμα διδάσκει και αποκαλύπτει στους άξιους τα θεία μυστήρια, τους οδηγεί στη γνώση της θείας αληθείας, όσον είναι αναγκαίο για την σωτηρία των πιστών. Αυτοί είναι οι Πατέρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας, οι οποίοι έχουν συνείδηση ότι γίνονται όργανα του Αγίου Πνεύματος για να φανερωθεί στον κόσμο η «πολυποίκιλος σοφία του Θεού». Οι άγιοι Πατέρες, φωτιζόμενοι και οδηγούμενοι από το Άγιο Πνεύμα, γνωρίζουν στους πιστούς το θέλημα του Θεού για την σωτηρία τους. Κανείς δεν μπορεί να θεολογήσει, αν δεν «δώσει λόγον» το Άγιο Πνεύμα. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει τα του Θεού χωρίς τον Θεό. Ο άγιος Γρηγόριος έχει την θαυμαστή παρρησία να ομολογεί ότι ομιλεί εμπνεόμενος από το Άγιο Πνεύμα. Πιο κάτω θα χρησιμοποιήσει το ρήμα «σκέπτομαι» (με το Άγιο Πνεύμα). (Πρβλ. την λέξη «συν-διασκεψάμενοι» του προσομοίου των αίνων των Αγίων Πατέρων).

5. Ποιους υπονοεί ο θείος Πατήρ, ότι κρίνουν με αυτόν τον τρόπο τον ίδιο και όσους ομολογούν την θεότητα του Αγίου Πνεύματος; Πρέπει μάλλον να νοήσουμε «κείνους που είχαν ευσεβές φρόνημα και πίστευαν στην θεότητα και το ομοούσιον του Αγίου Πνεύματος, πλην όμως δεν ομολογούσαν την πίστη τους φανερά για λόγους «οικονομίας».

6. Οι πνευματομάχοι διακρίνονταν σε διάφορες κατηγορίες. Οι πιο ακραίοι θεωρούσαν το Άγιο Πνεύμα κτίσμα. Οι πιο ήπιοι εδίσταζαν να ονομάσουν το Άγιο Πνεύμα Θεόν από σεβασμό δήθεν προς την Γραφή, που δεν το αναφέρει ρητά. Προς αυτούς κυρίως απευθύνει τον λόγο ο Άγιος με μεγάλη αγάπη και συγκατάβαση, δείωνοντας το ύψος της «ποιμαντικής επιστήμης» του.

7. Οι Πνευματομάχοι, όπως και όλοι οι αιρετικοί, προσκολλώνται στις λέξεις, στο γράμμα της Γραφής, και χάνουν τα νοούμενα από τις λέξεις. Κρατούν τα «ονόματα», και αφήνουν τα «πράγματα». Και κατηγορούν τους ορθοδόξους ότι εισάγουν «άγραφα», δηλ. λέξεις πού δεν υπάρχουν στην Γραφή. Ο Γρηγόριος, με την διάκριση αυτή (ονόματος-πράγματος) και με την παράθεση γραφικών χωρίων, αποδεικνύει ότι η αλήθεια πρέπει να αναζητηθεί μέσα και πέρα από το γράμμα των Γραφών, με πολύ προσεκτική και επίπονο μελέτη και θείο φωτισμό. Για παράδειγμα, η αλήθεια για την θεία φύση και το ομοούσιο του Αγίου Πνεύματος δεν αναφέρεται με αυτές τις λέξεις, αλλά είναι «λίαν έγγραφος» (κατ' αντιδιαστολή προς το «άγραφον»), μαρτυρείται δηλαδή, από την Γραφή.

8. Βλέπουμε εδώ τον ζέοντα πόθο του Αγίου να αλιεύσει τους ασθενούντες στην πίστη στην ορθοδοξία με μία διακριτικότατη παραχώρηση, ώστε να όδηγηθούν σταδιακά στην ομολογία της θεότητος του Αγίου Πνεύματος. Δέχεται δηλαδή να ομολογήσουν την θεία φύση του Πνεύματος με άλλες λέξεις, και θα παρακαλέσει το Πνεύμα να τους δώσει και την λέξη Θεός. Ο ίδιος δηλαδή, σε αντίθεση με τους αιρετικούς, δεν προσκολλάται καθόλου στις λέξεις και τα γράμματα.

9. Απ' όσα αναφέρει εδώ και λίγο πιο κάτω ο θείος Γρηγόριος, συμπεραίνεται ότι οι πνευματομάχοι ή έστω μια μερίδα τους, διακρίνονταν ως ιδιαίτερη κοινότητα. Έδειχναν δε θαυμαστό ζήλο ευσέβειας και ξεχώριζαν όχι μόνον από την εξωτερική εμφάνιση, αλλά και από το ασκητικό ήθος. Όλα αυτά, και την ορθή πίστη στον Υιό, επαινεί ο ιερός Πατήρ για να τους οδηγήσει προς την τελεία ενότητα της πίστεως.

10. Μεγαλειώδης φανέρωση της θείας αγάπης η οποία κατέφλεγε την καρδία του Μεγάλου Πατρός. Οι άγιοι Πατέρες με όση δύναμη και ιερό πάθος εμάχοντο υπέρ της αληθείας της πίστεως, με τόση σπλαχνική στοργή εφέροντο προς τους πλανωμένους για να τους επαναφέρουν μέσα στην μάνδρα της Εκκλησίας.

11. Στην Παλαιά Διαθήκη, και κατά τον πρώτο καιρό της κλήσεως και αποστολής των Μαθητών, το Άγιο Πνεύμα ενεργούσε «αμυδρά», μετά δε την Ανάσταση του Κυρίου «εκτυπώτερα» κατά την δεκτικότητα των αγίων Αποστόλων. Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής όμως και μετά «τελειώτερα». Τότε φανερωνόταν «κατά την ενέργεια», τώρα όμως, «κατά την ουσία». Η λέξη «ουσιωδώς» χρησιμοποιείται από τους Πατέρες με την σημασία της ενοικήσεως του Αγίου Πνεύματος, του πληρώματος της χάριτός Του, σε διάκριση από την ενέργεια ενός μόνον ή περισσοτέρων χαρισμάτων Αυτού. Κατά τον ίδιο άρρητο τρόπο που ενοικεί ο Πατήρ και ο Υίός. Δεν πρέπει βέβαια να νοήσουμε καμμία αναφορά στη θεία ουσία, ή οποία είναι απρόσιτη και άμέθεκτη από κάθε κτιστή φύση.

12. Θέλοντας ο θείος Γρηγόριος να τονίσει το ομοούσιο του Αγίου Πνεύματος με τον Υιό, συνδέει συχνά διάφορα γεγονότα της θείας οικονομίας κατά την φανέρωση των δύο Προσώπων στον κόσμο. Έτσι, αφού αναφέρεται στην σωματική παρουσία του Υιού, ομιλεί για την «σωματική» εμφάνιση του Αγίου Πνεύματος. Εννοεί μάλλον την κάθοδό Του κατά την Βάπτιση ως περιστεράς και κατά την Πεντηκοστήν εν είδει πύρινων γλωσσών, οι οποίες δείχνουν επίσης και την «συγγένεια προς τον Λόγο».

13. Αλληγορική ερμηνεία του «ο στεγάζων εν ύδασι τα υπερώα Αυτού» (ψαλμ. 103,3). Κατ' αυτήν, θεία ύδατα σημαίνουν αγγελικές δυνάμεις, οι οποίες είναι θρόνος δόξης της θείας μεγαλειότητος και υμνούν ακατάπαυστα τον Θεόν.

14. Την νύκτα του Πάσχα του ιδίου έτους, ο θείος Γρηγόριος είχε τραυματισθεί από τους εξαγριωθέντες αρειανούς, που όρμησαν με μανία εναντίον του για να τον εξοντώσουν. Αισθάνεται ότι και πάλι μπορεί να κινδυνεύσει, αν και ίσως όχι από τους πνευματομάχους.

(Από: Στυλ. Γ. Παπαδόπουλος (επιμ.), Μιλάει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, μτφρ. Διονύσιος Κακαλέτρης, εκδ. Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1991).

Πηγή : www.myriobiblos.gr

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ

Ο Άγιος Νικόλαος έλαβε το επίθετο “ελεήμων”, από τους Ρώσους, εξαιτίας των πολλών θαυμάτων που έκανε και κάνει με τη χάρη του Θεού. Ένα από τα θαύματα είναι αυτό που μας περιγράφει ο Φιλάρετος Βοσνένσκι, το οποίο συνέβη προ 40 ετών. Συνέβη στην εποχή μας, στην πόλη Χάρμπιν [Κίνα], όπου έζησα για περισσότερα από 40 χρόνια, μας αναφέρει ο Φιλάρετος. Στο σταθμό του τρένου στο Χαρμπίν υπήρχε μια μεγάλη εικόνα του Αγίου Νικολάου του Θαυματουργού και ήταν ιδιαίτερα σεβαστή από όλους τους ταξιδιώτες. Άνθρωποι που αναχωρούσαν ή έφθαναν στο σταθμό, έσπευδαν να ανάψουν κερί για τη προστασία που είχαν στο ταξίδι τους από τον Άγιο. Έτσι εκατοντάδες κεριά υπήρχαν πάντα μπροστά από την εικόνα του. Κάποια ημέρα, στις αρχές της Άνοιξης,  έσπασε ο πάγος του ποταμού στη περιοχή Sungari, στην οποία ανήκει το Χαρμπίν και πρόσεξαν έναν Κινέζο με βρεγμένα ενδύματα, να τρέχει βιαστικά και να γονατίζει μπροστά στην εικόνα του Αγίου, ευχαριστώντας τον επειδή του έσωσε τη ζωή. Ο άνθρωπος αυτός ήθελε να διαβεί έναν μεγάλο παγωμένο ποταμό και πήρε το ρίσκο να βαδίσει πάνω στον πάγο. Κάνοντας βιαστικές δρασκελιές, έσπασε ο πάγος και βρέθηκε κάτω από αυτόν. Άρχισε να πεθαίνει, όταν θυμήθηκε τη θαυματουργή εικόνα του Αγίου Νικολάου του Χάρμπιν, φώναξε : "ο Γέρος από το σιδηροδρομικό σταθμό, να με βοηθήσει!" και έχασε τις αισθήσεις του. Λίγο μετά, κι ενώ ήταν σχεδόν βέβαιος ο θάνατός του, βρέθηκε βρεγμένος και ζωντανός στις όχθες του ποταμού. Μόλις συνήλθε έσπευσε αμέσως στην εικόνα του Αγίου που βρίσκονταν στο σιδηροδρομικό σταθμό, για να τον ευχαριστήσει για τη σωτηρία του. Ο Άγιος απολαμβάνει μεγάλου σεβασμού στη Κίνα. Κάποια ημέρα ένας Ρώσος κυνηγός χάθηκε στη στέπα και ζήτησε καταφύγιο σε ένα κινέζικο αγρόκτημα. Μόλις μπήκε και φιλοξενήθηκε, παρατήρησε την εικόνα του Αγίου Νικολάου και σκέφθηκε να τη πάρει μαζί του, μιας και οι Κινέζοι δεν είχαν καμία σχέση με την Ορθόδοξη πίστη. Όταν τους ζήτησε την εικόνα, αυτοί αμέσως αντέδρασαν λέγοντάς του προσβεβλημένοι : “Γιατί θέλετε να πάρετε το Γέρο μακριά από εμάς; Είναι τόσο καλός, που μας βοηθά τόσο πολύ. Εμείς δεν θα τον εγκαταλείψουμε με τίποτα” !

Πηγή :  St. Nicholas the Merciful and Recent Miracles in China

O ΒΙΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ ΣΤΟ PRAVOSLAVIE

O βίος της νεοανακηρυχθείσας Οσίας Σοφίας της Κλεισούρας, η οποία ασκήτευσε στην Ιερά Μονή του Γενέσιου της Θεοτόκου στη Κλεισούρα, στη μεγάλη Ρωσική Ιστοσελίδα Pravoslavie : Very Rev. Dr. Edward Pehanich. St. Sophia the Righteous

ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΥΠΟΛΗΣ

Κατά τον εορτασμό της μετακομιδής (29 Μαίου) των λειψάνων του Αγίου Λουκά του ιατρού, στον ομώνυμο υπό ανέγερση ιερό ναό στην Ι.Μ. της παναγίας Δοβρά στη Βέροια, παρουσία του Μητροπολίτου Βεροίας Παντελεήμονα, και των Θεοφιλεστάτων Επισκόπων του Ναζιανζού Θεοδώρητου και του Θερμών Δημήτριου, κατόπιν προτροπής του αρχιερέως της Βέροιας, ο Αρχιμ. π. Σωσίπατρος Πιτούλιας, διηγήθηκε ένα σύγχρονο θαύμα του Αγίου Λουκά, που έγινε στο μικρό του ανιψάκι. Με βαθύτατη συγκίνηση ο π. Σωσίπατρος αφηγήθηκε τα ακόλουθα : « Ο μικρός Ηλίας ήταν κάποιων μηνών και οι γιατροί διέγνωσαν ότι έχει λευχαιμία. Εγώ μαζί με τον π. Γρηγόριο Μάζα κάναμε βάρδιες στο νοσοκομείο που νοσηλευόταν. Παραμονή της κοιμήσεως του Αγίου Λουκά δηλαδή 10 Ιουνίου ο π. Γρηγόριος αργά το βράδυ έφυγε από το νοσοκομείο για να ξεκουραστεί και άφησε εμένα στο πόστο του….μετά από λίγη ώρα με παίρνει τηλέφωνο και με μία τρομαγμένη αλλά και χαρούμενη συνάμα φωνή που λέγει: « π. Σωσίπατρε ο Άγιος Λουκάς έκανε και πάλι το θαύμα του!!» Τι είχε γίνει; Όταν έφυγε από το νοσοκομείο πήρε ένα ταξί για να τον πάει στο σπίτι που έμενε…λίγο πριν φτάσουν λοιπόν στο σπίτι ο άγνωστος ταξιτζής ρωτά τον π. Γρηγόριο «Πάτερ όλα καλά;» ο π. Γρηγόριος απαντά αμήχανα : « όλα καλά…», ο ταξιτζής όμως επιμένοντας ξαναρωτά: «Πάτερ όλα καλά;». Ο π. Γρηγόριος μην θέλοντας να συνεχίσει την συνομιλία μαζί με τον άγνωστο ταξιτζή απαντά και πάλι κοφτά: «Όλα καλά…». Και τότε ο ταξιτζής του λέγει: « π. Γρηγόριε αυτό το παιδί που φροντίζετε και ο οποίο δεν είναι δικό σας θα γίνει καλά!». Ο π Γρηγόριος σάστισε προς στιγμή και απευθυνόμενος στον άγνωστο τον ρωτά μας πως ξέρετε για το παιδί; Για εμένα; Για όλα αυτά; Και ο ταξιτζής του απαντά: « μην ρωτάς πολλά πάτερ…το παιδί που φροντίζετε αλλά δεν είναι δικό σας θα γίνει καλά!» Με αυτά τα λόγια το ταξί σταμάτησε και ο π. Γρηγόριος συγκλονισμένος έδωσε το χρηματικό αντίτιμο στον άγνωστο που γνώριζε τα πάντα. Ο ταξιτζής πήρε τα χρήματα έδωσε τα ρέστα και εξαφανίστηκε. Δεν γνωρίζω εάν ο ταξιτζής αυτός ήταν ο Άγιος Λουκάς ή εάν ο Άγιος μίλησε δια μέσου αυτού του ανθρώπου, αυτό που γνωρίζω είναι ότι ο μικρός Ηλίας έγινε καλά!». Να σημειώσουμε ότι ο μικρός Ηλίας παρευρίσκονταν εντός του ιερού ναού μαζί με τους γονείς του.
 

Πηγή : Πανηγύρισε ο ιερός ναός αγίου Λουκά αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως του ιατρού στη μονή Δοβρά Βέροιας. Δημόσια διήγηση ενός θαύματος του Αγίου.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΕΡΟΝΤΑ ΝΙΚΩΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΟΜΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΟ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ “ΔΙΑΣΠΟΡΑ FM”

Ο Γέρων Νίκων δίπλα στον ελλόγιμο Καθηγητή και Δημοσιογράφο κ. Ι. Τσελεπιδάκη και άλλους συνεργάτους του "Διασπορά FM"

Βαρυσήμαντη συνέντευξη παραχώρησε τη περασμένη Τρίτη το απόγευμα στο Ραδιόφωνο “Διασπορά FM”, στην εκπομπή του κ. Ιωάννη Τσελεπιδάκη, ο Γέρων Νίκων, ηγούμενος της Νέας Σκήτης του Αγίου Όρους, απαντώντας σε καίρια ερωτήματα του οικοδεσπότη της εκπομπής κ. Τσελεπιδάκη με λόγο παραμυθητικό, ευαγγελικό, συγχρονισμένο και εμπλουτισμένο με παραδείγματα από την ασκητική του εμπειρία, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο τρόπο που πρέπει να γίνεται σήμερα η διαπαιδαγώγηση των παιδιών μας, στα πνευματικά αίτια της σημερινής σοβούσας οικονομικής κρίσης, στο τρόπο με τον οποίο πρέπει οι χριστιανοί να συμπεριφέρονται στους αλλόδοξους και αλλόθρησκους. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αξία της μετάνοιας και της εξομολόγησης, επιπλέον αναφέρθηκε στο μεγάλο πνευματικό έργο που επιτελείται σε όλη την Αμερική υπό του Αγιορείτου Γέροντος Εφραίμ, σημείωσε την μέγιστη και μοναδική αξία και προσφορά της Αθωνικής πολιτείας και στους δύσκολους πνευματικούς αγώνες των σημερινών μοναχών, στην μεγάλη σημασία και δύναμη της ευχής “Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με τον αμαρτωλό” και ασφαλώς αναφέρθηκε στην άλωση της Πόλης. Ακολούθησε επετειακή εκπομπή για την άλωση της Πόλης υπό του κ. Ιωάννη Τσελεπιδάκη, ο οποίος χρησιμοποιώντας λόγο ανεπιτήδευτο, μεστό και ουσιαστικό, με τη βοήθεια των ιστορικών πηγών, “ταξίδεψε” τους ακροατές στα μέσα του 15ου αιώνα, τους περπάτησε στα καλντερίμια της Πόλης, στα τείχη και τις πολεμίστρες δίπλα στους ηρωικούς υπερασπιστές, τους άφησε να αφουγκραστούν τους ήχους των σπαθιών, τις ιαχές των Αγαρηνών, το πόνο, τις οιμωγές και το θρήνο του λαού, τις τελευταίες δραματικές στιγμές και την αγωνία του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, να θαυμάσουν το αγλάισμα της Οικουμένης, το μοναδικό ναό της “Του Θεού Σοφίας”, να ακούσουν τη τελευταία Θεία Λειτουργία και συγχώρεση των πολιορκημένων Ελλήνων και την τραγική στιγμή που άλλαξε την ιστορία μας, όταν οι Αγαρηνοί διεμβόλισαν τη πύλη του Ρωμανού και εισήλθαν στη Βασιλεύουσα. Έδωσε όμως και την ελπίδα μέσα από τα δημώδη άσματα με τα οποία μεγάλωσαν γενιές σκλαβωμένων Ελληνοπαίδων, επενδύοντας μουσικά την εκπομπή με αυτά  : “Σώπασε κυρά Δέσποινα και μη πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους, με καιρούς, πάλι δικά μας θα ΄ναι”.

(Αναδημοσίευση από τη σημερινή Ομογενειακή εφημερίδα Hellas News σελ. 25).

ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΣΕΚΟΥΝΑΡΗΣ

ΠΗΓΗ :  ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ - Hellas News

ΥΠΟΔΟΧΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΟΥ «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» ΣΤΗΝ Ι. Μ. ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΤΙΣ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ

Αγαπητοί μου Χριστιανοί, στη δύσκολη και σκληρή πορεία μας, στον πειρασμό και το σταυρό μας η παρηγοριά, η παραμυθία και το στήριγμά μας είναι τα πρόσωπα της Παναγίας και των Αγίων μας, τα οποία ποτέ δεν εγκατέλειψαν το ευσεβές γένος μας.

Η Ιερά Μητρόπολή μας έχει την ξεχωριστή τιμή και ευλογία το βράδυ της παραμονής των αγίων Αποστόλων Βαρθολομαίου και Βαρνάβα και της εορτής της Παναγίας του «Άξιον Εστί», που άγει τα ονομαστήριά του ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, να υποδεχθεί αντίγραφο της Ιεράς Εικόνος του «Άξιον Εστί» από το Αγιώνυμον Όρος με τη συνοδεία Αγιορειτών Πατέρων. Η υποδοχή θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 10 Ιουνίου και ώρα 6.30 μ.μ. μπροστά στον Καθεδρικό Ναό του Τιμίου Προδρόμου Νεαπόλεως, δίπλα από το Επισκοπείο, και στη συνέχεια θα τελεστεί Μέγας Εσπερινός και η Λήξη των Κύκλων Μελέτης Αγίας Γραφής.

Τη Δευτέρα 11 Ιουνίου, το πρωί, Όρθρος και Θεία Λειτουργία στον ίδιο Ναό.

Ο Σεβασμιώτατος θα δεχθεί τις ευχές όλων μας στο Επισκοπείο τη Δευτέρα ανήμερα της εορτής του, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία έως τις 12.30 μ.μ. και το απόγευμα από τις 6 μ.μ..

Η παρουσία, η συμμετοχή, η προσευχή και η αγάπη μας, ευλογία και χαρά της τοπικής μας Εκκλησίας.

Πηγή : www.imnst.gr