Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΟΥ "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ"

Στα χρόνια της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, λίγο πριν τη μεγάλη καταστροφή της Χίου, το νησί λεηλατήθηκε από τους Τούρκους που ερήμωσαν τα πλούσια μοναστήρια του. Προσπαθώντας να γλυτώσουν δύο Έλληνες συνάντησαν ένα Τούρκο, που τους πρόσφερε μια εικόνα, λέγοντας : "Πάρετε αυτή τη Μεριέμ" (οι Τούρκοι αποκαλούν τη Παναγία Μεριέμ, δηλαδή Μαρία). Φοβισμένοι οι Έλληνες έμειναν διστακτικοί, για ν΄ ακούσουν απ΄ τον Τούρκο : "Προσπάθησα μ΄ ένα τσεκούρι να κομματιάσω την εικόνα για να βάλλω τα σανίδια στη φωτιά. Το τσεκούρι έπεσε πολλές φορές πάνω στην εικόνα, αλλά η εικόνα δεν έπαθε τίποτε. Κοίταξα καλά την εικόνα και είδα το εικονιζόμενο πρόσωπο να μου χαμογελά. Κατάλαβα ότι η πίστη σας είναι μεγάλη και ότι η εικόνα αυτή δεν πρέπει να καταστραφεί. Πάρετε την εικόνα και να την βάλετε στην Εκκλησία σας". Συγκινημένοι οι Έλληνες σταυροκοπήθηκαν, ασπάσθηκαν την εικόνα της Ελεούσας, την έκρυψαν σ΄ ένα σακκί και ξεκίνησαν για την πατρίδα τους, το Ρεϊζδερέ Μικράς Ασίας.

Η εικόνα τοποθετήθηκε στο ναό της μονής του Αγίου Νικολάου, όπου "γρήγορα έγινε η παρηγοριά των δυστυχισμένων, ο γιατρός των ασθενών και η σκέπη των κατατρεγμένων". Από τότε "ο γιατρός και τα φάρμακα για τους Ρεϊζδεριανούς ήταν η Ελεούσα. Κάθε μεγάλη ανάγκη τους εύρισκε γονατισμένους μπροστά στην εικόνα Της να ζητούν βάλσαμο για τον πόνο τους και δύναμη για τις συμφορές τους... Η πίστη η βαθιά και η απέραντή στη δύναμή Της, έδωσε υγεία σε πολλούς". Σύντομα η φήμη της θαυματουργής εικόνα ξεπέρασε τα όρια του Ρεϊζδερέ και "από παντού έτρεχαν να ζητήσουν το έλεος και την προστασία Της". Το μοναστήρι και η εικόνα είχαν γεμίσει από πλούσια αφιερώματα και "χιλιάδες πιστών συνέρρεαν κάθε χρόνο στις 11 Ιουνίου, ημέρα εορτής", για να τιμήσουν τη μνήμη της. Τότε γίνονταν πολλά θαύματα σε αρρώστους. Μεταξύ των πολλών θαυμάτων, μεταφέρουμε ένα :

"Κάποια γυναίκα άρρωστη που είχε ακούσει για τα θαύματα της Ελεούσας, παρακάλεσε την Παναγία να γίνει καλά και να προσφέρει αφιέρωμα τα βραχιόλια της. Πράγματι έγινε καλά. Η μεγάλη όμως απόσταση του τόπου της από το Ρεϊζδερέ και η δυσκολία μετακινήσεως εκείνη την εποχή την εμπόδισαν να πραγματοποιήσει την υπόσχεσή της. Δεν έπαυε όμως να σκέφτεται την υποχρέωσή της απέναντι της Παναγίας. Με μεγάλη κατάπληξη όμως είδε κάποια μέρα ότι τα βραχιόλια της έλειπαν. Υπέθεσε ότι της τα έκλεψαν. Αποφάσισε όμως να πάει στο Μοναστήρι και ν΄ αναπληρώσει με χρήματα την αξία των αφιερωθέντων. Όταν έφθασε, ανέφερε το γεγονός στην ηγουμένη και εκείνη την οδήγησε μπροστά στην εικόνα να δει δύο βραχιόλια που, κατά μυστηριώδη τρόπο, είχαν βρεθεί πριν από μερικές μέρες μαζί με τ΄ άλλα αφιερώματα. Μ΄ έκπληξη είδε ότι ήταν τα δικά της. Η Παναγία είχε εκπληρώσει την επιθυμία της πιστής γυναίκας.

Οι πιστοί κάτοικοι του Ρεϊζδερέ δεν αποχωρίστηκαν την "Παναγία τους", ούτε στον πρώτο διωγμό, του 1914, όπου πήγαν στη Χίο και επέστρεψαν, ούτε στο φοβερό του 1922. Μέσα στη σφαγή έκρυψαν την εικόνα στο φούρνο ενός Μπαρούμα, ο οποίος, με κίνδυνο της ζωής του. την έσωσε. Ο Μπαρούμας έγινε κατόπιν μοναχός στο Άγιον Όρος, όπου και εκοιμήθη. Η εικόνα ύστερα από πολλές περιπέτειες έφθασε στη Χίο και κατόπιν στη Λήμνο. Μεταφέροντας το πλοίο την εικόνα, με κατεύθυνση την Κρήτη, πέρασε από τα παράλια του Αγίου Όρους. Μαθαίνοντας οι μοναχοί για την εικόνα, εξήλθαν προς προϋπάντηση και θέλησαν να τη κρατήσουν, αλλά η μεγάλη ευλάβεια των Ρεϊζδεριανών την ήθελε κοντά τους, στην Ιεράπετρα της Κρήτης.

Έγινε κι εδώ παρηγοριά και σκέπη των προσφύγων αλλά σύντομα και των ντόπιων κατοίκων. "Λατρεύτηκε με θέρμη και πάθος. Αγαπήθηκε απ΄ όλους τους ανθρώπους της Ιεράπετρας. Όλοι όσοι την παρακάλεσαν, δέχτηκαν πλούσια τη χάρη της. Πολλά θαύματα έκανε". Η αγάπη των πιστών έκτισε προς τιμήν της Ελεούσας περικαλλή ναό.

ΠΗΓΗ : ΠΡΩΤΑΤΟΝ, αρ. 5, Έτος 1, Ιούνιος-Ιούλιος 1983, σ. 100 κ.ε.

Ο ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΣ ΓΙΩΡΓΗΣ - ΟΣΙΟΥ ΠΑΪΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Παλιά ήταν ένας δια Χριστόν σαλός, όλοι τον ήξεραν σαν Γιώργη. Ήταν ρακένδυτος, κάτι κουρέλια σκέπαζαν το κορμί του. Ανάμεσα στα βάτα αν άνοιγε τα χέρια δεν ξεχώριζες αν ήταν άνθρωπος ή αϊτός. Δε μαγείρευε ποτέ. Έτρωγε βατόμουρα, κάστανα, κούμαρα και στο τέλος βελανίδια. Ζούσε έξω απ΄ την Εσφιγμένου και γυρνούσε στα πανηγύρια. Δεν έτρωγε τίποτε. Κοινωνούσε εκεί κι ύστερα πασάλειβε με αυγά και φαγιά τα γένια του και νόμιζες πως πάντα τρώει. Φεύγοντας απ΄ τα πανηγύρια φώναζε φαί - ζωή, νηστεία - θάνατος. Στην αρχή τον είχαν για δαιμονισμένο. Όλοι τον έλεγαν ο δαιμονισμένος. Μα ο π. Γερμανός, ένας πάνω από 85 χρόνια, που είχε προορατικό, μου ΄πε να το εξομολογηθώ. Τότε ήμουν τραπεζάρης. Ήρθε λοιπόν ο Γιώργης και τον παραφύλαξα. Καθόταν έξω και ήξερε όλους τους ήχους, τα πάντα, όλη την τάξη της εκκλησίας απ΄ έξω.

ΠΗΓΗ : ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΛΑΙΩΝ ΑΘΩΝΙΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ, ΣΙΜΟΝΟΠΕΤΡΑ 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1979, ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, σ. 10.

2η ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τελικά αποδείχτηκε πολύ μικρή - η περίφημη θεατρική σκηνή της μονής των Λαζαριστών - προκειμένου να στεγάσει το όνειρο, τη δημιουργία, τη ζεστασιά, τη μαθητική δημιουργικότητα και ζωντάνια, τη καινοτομία των διδασκάλων, την άλλη Ελλάδα, την Ελλάδα του μόχθου και της προκοπής.

Εκεί λοιπόν, έλαβε χώρα την 20 Φεβρουαρίου ε.ε.  η 2η Πανελλήνια Συναυλία Εκκλησιαστικής και Παραδοσιακής μουσικής της Δευτεροβάθμιας Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης, υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, την οποία παρακολούθησαν πλέον των χιλίων προσώπων.

Παρόντες, από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας ο προϊστάμενος της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης π. Σταύρος Μπόζος, ο π. Λεόντιος εκπρόσωπος του Αγίου Ιερισσού και Αγίου Όρους. οι Δήμαρχοι Ευόσμου κ. Πέτρος Σούλας, και Αμπελοκήπων κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, εκπρόσωπος του Δήμου Θεσσαλονίκης, Σχολικοί Σύμβουλοι, ο Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μητροπόλεως π. Διονύσιος, κληρικοί κλπ.

Την εκδήλωση άνοιξε με σύντομη ομιλία της η Διευθύντρια του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου Νεάπολης κ. Αικατερίνη Γαλώνη, η οποία - πλην των άλλων - αφού αναφέρθηκε με συντομία στην πολύτιμη ιστορία και προσφορά της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης στο Έθνος μας, συνόψισε την υπερεικοσαετή παρουσία του Εκκλησιαστικού Σχολείου της Νεάπολης, υπογραμμίζοντας με νόημα τους οραματισμούς και τη συμβολή του Σεβ. Μητροπολίτου κ.κ. Βαρνάβα στη σύσταση και την εύρυθμη έως σήμερα λειτουργία του. Ακόμη, αναφέρθηκε στις αλλεπάλληλες επιτυχίες του σχολείου τη τελευταία εξαετία, ενώ σημείωσε με νόημα ότι εκ των 500 αποφοίτων του σχολείου, οι διακόσιοι περίπου έχουν ενδυθεί το ιερατικό σχήμα.

Το μήνυμα του Μακαριοτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμου, ανέγνωσε ο εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου, Σεβ. Μητροπολίτης κ.κ. Βαρνάβας. Ο Μακαριότατος, χαρακτήρισε την εκδήλωση "όραμα ζωής και μαρτυρία ελπίδας, από νέους ανθρώπους που εργάζονται για έναν καλύτερο κόσμο".

Εν συνεχεία, ο Προϊστάμενος της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης π. Σταύρος Μπόζος, κηρύσσοντας την έναρξη της εκδήλωσης, υπογράμμισε - μεταξύ των άλλων - ότι τα Εκκλησιαστικά Σχολεία "παράγουν" μικρούς Ιεραποστόλους και ότι η σημερινή συναυλία δείχνει έμπρακτα την ενότητα και προβάλει μια μαρτυρία ζωής μέσα από τη ζωή και το μαρτύριο τεσσάρων Αγίων της Εκκλησίας μας.

Τη σκυτάλη πήρε η εβδομηκονταμελής μικτή χορωδία των δέκα Εκκλησιαστικών Σχολείων, η οποία υπό την καθοδήγηση του καλικέλαδου Μαέστρου - Μουσικού του Εκκλησιαστικού Σχολείου Νεάπολης κ. Χρήστου Χαλκιά και τη ταυτόχρονη πολύτιμη αρωγή των Mουσικών - διδασκάλων των λοιπών Εκκλ. Σχολείων, απέδωσε με μοναδικό τρόπο ιερούς ύμνους της Εκκλησίας μας στο πρώτο μέρος. Το δεύτερο μέρος της συναυλίας, περιελάμβανε παραδοσιακά τραγούδια της Κωνσταντινούπολης, της Μικράς Ασίας, της Μακεδονίας και της Θράκης με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων.

Χωρίς αμφιβολία οι ύμνοι έστρεψαν το νου μας στα υπεραισθητά, ανύψωσαν τις καρδιές μας προς τον Άγιο Θεό, Ιερά Μυσταγωγία, πέρα από τη γκρίζα καθημερινότητα και παρουσίασαν τη πρόταση ζωής που προτείνει η Εκκλησία μας στον άνθρωπο. Από την άλλη, η παραδοσιακή μας μουσική, ξύπνησε θύμισες και πόθους, μας ταξίδεψε στα καλντερίμια και τα σοκάκια της Πόλης των ονείρων μας, στις γειτονιές της Σμύρνης και του Κορδελιού, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης. Μας υπενθύμισε την αγνότητα, την αρχοντιά, την ομορφιά του Γένους μας.

Η παρουσίαση της εκδήλωσης έγινε από την εκπαιδευτικό του Εκκλησιαστικού Γυμνασίου - Λυκείου Νεάπολης Θεσσαλονίκης κ. Μαρία Σιάμ, Φιλόλογο.

Ο Σεβ. Μητροπολίτης κ.κ. Βαρνάβας, με λόγο παραστατικό, εποπτικό, χειμαρρώδη έκλεισε την εκδήλωση, εμφανώς συγκινημένος, ενθυμήθηκε με νοσταλγία τα μαθητικά του χρόνια στην Εκκλησιαστική Σχολή της Λαμίας. Εν συνεχεία αναφέρθηκε στη δημιουργία και λειτουργία του Εκκλησιαστικού Σχολείου Νεάπολης, συνεχάρη τους συντελεστές της εκδήλωσης, ευχαρίστησε τους πρεσβυτέρους και τις ενορίες της Ι. Μητροπόλεως που στηρίζουν το σχολείο, ευχαρίστησε τους χορωδούς, τις αντιπροσωπείες των λοιπών Εκκλησιαστικών Σχολείων που συνέβαλαν στην επιτυχία της εκδήλωσης, καθώς και τους Συλλόγους των καθηγητών.

Έκλεισε υπογραμμίζοντας : "Τον πόνο μας κάνουμε προσευχή, και το παράπονό μας τραγούδι, χορό, για ν΄ ανταμώνουμε όλοι μαζί". 

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ Η ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Σε ένα χωριό της Ρουμανίας, δεν υπήρχε ιερέας, και οι κάτοικοι πήγαιναν συχνά στον Πατριάρχη με το αίτημα, την πλήρωση της κενής θέσης. Όμως ο Πατριάρχης δεν είχε την δυνατότητα να ικανοποιήσει το αίτημα των ανθρώπων. Πήγαιναν και ξαναπήγαιναν οι κάτοικοι, αλλά, τίποτε ο Πατριάρχης τους έλεγε τα ίδια λόγια, ότι δεν έχω ιερέα να σας στείλω στο χωριό. Εν τω μεταξύ άλλοι πέθαιναν αδιάβαστοι, άλλοι είχαν γυναίκες και παιδιά χωρίς γάμο, τα παιδιά και οι μεγάλοι ήταν αβάπτιστοι.

Μία μέρα σταμάτησε έξω από τον Ναό ένα αυτοκίνητο και κατέβηκε ένας ιερέας. Όλο το χωριό ανάστατο ήρθε παπάς φώναζαν. Πήγαν εκεί οι κάτοικοι, τον καλωσόρισαν και του είπαν : "Πώς ήρθες στο χωριό αφού ο Πατριάρχης μας είχε πει ότι δεν έχει παπά να μας στείλει ;" Τότε ο ιερέας τους είπε : "Αυτό δεν θέλατε ; Δεν θέλατε ιερέα ; Να ήρθα". Όλο το χωριό χάρηκε με την παρουσία του νέου ιερέα.

Ο ιερέας άρχισε αμέσως δουλειά, πήγε σε όλους τους τάφους και διάβαζε την εξόδιο ακολουθία, βάπτισε και πάντρεψε όλους στο χωριό, λειτουργούσε και τους κοινωνούσε.

Μια μέρα, καλεί τους χωρικούς και τους λέγει ότι : "θα φύγω, τελείωσε η αποστολή μου". Τότε το χωριό αναστατώθηκε^. "τώρα που ήρθες θα φύγεις;" Όμως ο ιερέας δεν άκουγε τους κατοίκους και επέμενε στην απόφασή του. Αφού οι χωρικοί κατάλαβαν ότι δεν γινόταν τίποτε τον ευχαρίστησαν για την προσφορά του και τον κατευόδωσαν.

Μετά από μέρες πήγαν στον Πατριάρχη να τον ευχαριστήσουν που τους έστειλε παπά και να του πουν όταν μπορέσει να τους ξαναστείλει κάποιον ιερέα, αλλά ο Πατριάρχης δεν ήξετε τίποτα. Τους είπε ότι εγώ δεν έστειλα κανέναν παπά γιατί δεν έχω, όμως περιμένετε μήπως ο πρωτοσύγκελος σας έστειλε κάποιον για να σας εξυπηρετήσει. Πήρε τηλέφωνο τον πρωτοσύγκελο αλλά ούτε κι αυτός είχε στείλει κανέναν. Ο Πατριάρχης τους είπε : "τί έκανε αυτός ο ιερέας στην ενορία ;" Οι χωρικοί είπαν : "μας πάντρεψε, μας βάπτισε, μας έκανε τις κηδείες των γονέων μας, μας έκανε ότι κάνει ένας παπάς". "Καλά - είπε ο Πατριάρχης -  δεν σας έδινε χαρτιά, δεν έγραφε τα μυστήρια ;"

"Βεβαίως, είπαν οι χωρικοί μας έδινε χαρτιά και τα καταχώρισε στα βιβλία του ναού. - Δεν είδατε τί έγραφε ; Και πώς υπέγραφε με τί όνομα ; - Όλα τα στοιχεία Δέσποτα τα έγραφε στα Ρουμανικά. Πολλά γράμματα δεν ξέρουμε, γιατί την υπογραφή την έβαζε σε άλλη γλώσσα που δεν έχουμε ξαναδεί". Ο Πατριάρχης παρακάλεσε να πάνε να φέρουν τα βιβλία για να δει ποιος ήταν αυτός ο κληρικός. Όταν του πήγαν τα βιβλία ο Πατριάρχης έμεινε έκθαμβος. Δεν πίστευε στα μάτια του^. όντως όλα τα στοιχεία ήταν γραμμένα στα Ρουμανικά ενώ το όνομά του ήταν γραμμένο στα Ελληνικά, με το όνομα της υπογραφής : Νεκτάριος Επίσκοπος Πενταπόλεως.

ΠΗΓΗ : ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ, ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΓΙΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΦΩΤΙΣΤΩΝ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ, σ. 19 κ.ε.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ ΕΣΠΕΡΑΣ - ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΗ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ - ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΗ

ΗΡΘΕ Ο ΚΥΡ ΘΑΝΑΣΗΣ Ο ΠΕΘΑΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΟΥ ΠΑΡΑΠΟΝΕΘΗΚΕ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΠΩΣ ΤΟΝ ΞΕΧΑΣΑ... - ΟΣΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Ήταν ένας εργάτης, δασοφύλακας στη Φιλοθέου, που είχε σκοτώσει άνθρωπο. Ύστερα ήρθε στο Άγιο Όρος. Με βοηθούσε πολλές φορές. Μου ΄φερε απ΄ το Μοναστήρι μια τσέργα, πιρούνι, κουτάλι αλλά όταν μιλούσαμε για πεθαμένους, αμέσως άλλαζε κουβέντα. Άστα, άστα αυτά έλεγε, δεν υπάρχουν αυτοί. Πέθανε ο άνθρωπος, πάει τέλειωσε. Δώσε, του λέω, τα ονόματα απ΄ τα πεθαμένα να στα μνημονεύω στο εκκλησάκι των Αρχαγγέλων. Εκεί ήμουν τότε. Αυτός τίποτα, δε μου τα έδωσε.

Ύστερα από καιρό, μαθαίνω, πέθανε. Δεν το πίστεψα στην αρχή. Πάω στη Φιλοθέου, βλέπω φρέσκο μνήμα. Ε, λέω, πέθανε. Ύστερα από είκοσι μέρες, μαθαίνω, μ΄ έψαχνε ένα πρόσωπο απ΄ τη Φιλοθέου. Έρχεται αναστατωμένος, ήταν κι επίτροπος στο μοναστήρι του. Πάτερ, μου λέει, ήρθε ο κυρ Θανάσης, ο πεθαμένος, και μου παραπονέθηκε πολλές φορές πως τον ξέχασα και δεν έκανα τίποτα γι΄ αυτόν. Και πραγματικά έχω είκοσι μέρες να τον μνημονεύσω στην προσευχή μου και ήρθε. Και πραγματικά, ανέλαβα προϊστάμενος και ταχτοποιώ το γραφείο, έχει πολλή δουλειά, τί να κάνω τώρα ξέχασα και το κανόνα μου.

-Ε, τώρα να κάνεις λίγο παραπάνω.

ΠΗΓΗ : ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΛΑΙΩΝ ΑΘΩΝΙΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ, ΣΙΜΟΝΟΠΕΤΡΑ 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1979, ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, σ. 2 κ.ε.