ΤΡΙΒΩΝΙΟ: ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 26 Μαρτίου 2021

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΚΑΘΙΣΤΟ ΥΜΝΟ

ΠΗΓΗ : "ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ", ΕΤΟΣ Δ΄, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1939, Αριθ. 37-38, ΕΝ ΒΟΛΩ 1939, σ. 45κ.ε.

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2020

Ακολουθίες του νυχθημέρου λέγονται οι ακολουθίες που τελούνται σε ορισμένες ώρες της ημέρας και της νύχτας και είναι με τη σειρά οι εξής : ο Εσπερινός, το Απόδειπνο, το Μεσονυκτικό, ο Όρθρος, οι Ώρες Α΄,Γ΄,ΣΤ΄και Θ΄με τα Μεσώρια τους, η ακολουθία των Τυπικών και η ακολουθία της Τραπέζης.

Η συνήθεια της προσευχής τρεις φορές την ημέρα υπήρχε στους Ιουδαίους και από αυτούς την κληρονόμησε η Εκκλησία, που είδε σ' αυτή τον τύπο της Αγίας Τριάδος. Η Διδαχή των Δώδεκα Αποστόλων ορίζει να προσεύχονται οι Χριστιανοί τρεις φορές την ημέρα λέγοντας την Κυριακή προσευχή. Από τον γ΄ αιώνα οι ώρες της προσευχής άρχισαν να πολλαπλασιάζονται, ώσπου έφθασαν στον ιερό αριθμό των επτά. Σ΄ αυτόν υπολογίζονται ο Εσπερινός, το Απόδειπνο, το Μεσονυκτικό, ο Όρθρος μαζί με την Α΄ Ώρα, η Γ΄ Ώρα, η ΣΤ΄ Ώρα και η Θ΄ Ώρα. Όλες αυτές οι ακολουθίες τελούνται καθημερινά στις Μονές, ενώ στους ενοριακούς ναούς τελούνται συνήθως ο Εσπερινός και ο Όρθρος και μόνο τη Μ. Τεσσαρακοστή οι Ώρες και το Απόδειπνο. Πολλοί ιερείς όμως τελούν τακτικά και την Θ΄ Ώρα πριν από τον Εσπερινό, καθώς και το Μεσονυκτικό της Κυριακής.

Κατά τους Ιουδαίους αρχή του ημερονυκτίου θεωρείται η δύσις του ηλίου, προηγείται δηλ. η νύχτα και έπεται η ημέρα. Η αντίληψη αυτή επικράτησε και στην Εκκλησία, και γι' αυτό πρώτη ακολουθία του ημερονυκτίου είναι ο Εσπερινός, στον οποίον ψάλλονται πάντα ύμνοι της επομένης ημέρας. Στο Ωρολόγιον (λειτουργικό βιβλίο) όμως οι ακολουθίες αρχίζουν από το Μεσονυκτικό, γιατί αυτό είναι η πρώτη ακολουθία μετά την έγερση από τον ύπνο.

Οι ακολουθίες του νυχθημέρου μπορεί να τελεσθούν και χωρίς ιερέα από διάκονο ή μοναχό ή και λαϊκό. τότε η έναρξη γίνεται με το "Δι' ευχών των αγίων πατέρων ημών..." και τα άλλα μέρη του ιερέως παραλείπονται.

ΠΗΓΗ : ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΡΩΤΟΠΡ., ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ - ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΗ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1998, σσ 87-88.

Σάββατο 25 Απριλίου 2020

ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΤΗΣ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ (ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ)

Από τῆς Δευτέρας μέχρι τοῦ Σαββάτου τῆς Διακαινησίμου, ὡς καί τῇ ἡμέρᾳ τῆς ᾽Αποδόσεως, ἀντί τῆς πρό τοῦ ῾Εσπερινοῦ Θ´ ῞Ωρας, τῶν ῾Ωρῶν τοῦ ᾽Αποδείπνου καί τοῦ Μεσονυκτικοῦ, ἀναγινώσκεται ἡ διατεταγμένη ἐναρκτήριος ᾽Ακολουθία.

Μετά τό· « Εὐλογητός ὁ Θεός ἡμῶν... ».

Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καί τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι ζωήν χαρισάμενος (τρίς).

᾽Ανάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν ῞Αγιον Κύριον ᾽Ιησοῦν, τόν μόνον ἀναμάρτητον. Τόν Σταυρόν σου, Χριστέ, προσκυνοῦμεν, καί τήν ἁγίαν σου ᾽Ανάστασιν ὑμνοῦμεν καί δοξάζομεν. Σύ γάρ εἶ Θεός ἡμῶν, ἐκτός Σοῦ ἄλλον οὐκ οἴδαμεν, τό ὄνομά Σου ὀνομάζομεν. Δεῦτε πάντες οἱ πιστοί προσκυνήσωμεν τήν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν ᾽Ανάστασιν· ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ, χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. Διαπαντός εὐλογοῦντες τόν Κύριον, ὑμνοῦμεν τήν ᾽Ανάστασιν αὐτοῦ. Σταυρόν γάρ ὑπομείνας δι' ἡμᾶς, θανάτῳ θάνατον ὤλεσεν (τρίς).

Προλαβοῦσαι τόν ὄρθρον αἱ περί Μαριάμ, καί εὑροῦσαι τόν λίθον ἀποκυλισθέντα τοῦ μνήματος, ἤκουον ἐκ τοῦ ᾽Αγγέλου· τόν ἐν φωτί ἀϊδίῳ ὑπάρχοντα, μετά νεκρῶν τί ζητεῖτε ὡς ἄνθρωπον; βλέπετε τά ἐντάφια σπάργανα· δράμετε καί τῷ κόσμῳ κηρύξατε, ὡς ἠγέρθη ὁ Κύριος, θανατώσας τόν θάνατον· ὅτι ὑπάρχει Θεοῦ Υἱός, τοῦ σῴζοντος τό γένος τῶν ἀνθρώπων.

Εἰ καί ἐν τάφῳ κατῆλθες, ἀθάνατε, ἀλλά τοῦ ῞ᾼδου καθεῖλες τήν δύναμιν· καί ἀνέστης ὡς νικητής, Χριστέ, ὁ Θεός, γυναιξί Μυροφόροις φθεγξάμενος, Χαίρετε· καί τοῖς σοῖς ᾽Αποστόλοις εἰρήνην δωρούμενος, ὁ τοῖς πεσοῦσι παρέχων ἀνάστασιν.

᾽Εν τάφῳ σωματικῶς, ἐν ῞Αδῃ δέ μετά ψυχῆς ὡς Θεός, ἐν Παραδείσῳ δέ μετά λῃστοῦ, καί ἐν θρόνῳ ὑπῆρχες, Χριστέ, μετά Πατρός καί Πνεύματος, πάντα πληρῶν ὁ ἀπερίγραπτος.

Δόξα Πατρί...

῾Ως ζωηφόρος, ὡς Παραδείσου ὡραιότερος, ὄντως καί παστάδος πάσης βασιλικῆς, ἀναδέδεικται λαμπρότερος, Χριστέ, ὁ τάφος σου, ἡ πηγή τῆς ἡμῶν ἀναστάσεως.

Καί νῦν καί ἀεί...

Τό τοῦ ῾Υψίστου ἡγιασμένον θεῖον σκήνωμα, χαῖρε· διά σοῦ γάρ δέδοται ἡ χαρά Θεοτόκε τοῖς κραυγάζουσιν· Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν ὑπάρχεις, πανάμωμε Δέσποινα.

«Κύριε, ἐλέησον» (μ´). Δόξα, Καί νῦν· «Τήν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ...».

«Δι' εὐχῶν...».

῾Η ᾽Ακολουθία αὕτη ἐπαναλαμβάνεται τρίς, ὡς ἔχει καί μετά μικρά ᾽Απόλυσις ἐπισφραγιζομένη διά τοῦ· «Χριστός ἀνέστη...».

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2019

ΟΤΑΝ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ Ο ΕΞΑΨΑΛΜΟΣ..................

Τό σταυρό μας μποροῦμε νά κάνουμε στήν ἀρχή καί στό τέλος τοῦ Ἑξάψαλμου. Σ’ ὅλη ὅμως τή διάρκεια αὐτοῦ, ἀκόμη καί στό μέσον του, ὅταν λέγουμε τά «Δόξα… Καί νῦν… Ἀλληλούια…» ΔΕΝ κάνουμε τό σταυρό μας, ἀλλά παρακολουθοῦμε «ἐν πάσῃ σιωπῇ καί κατανύξει» τόν Ἀναγνώστη, ὁ ὁποῖος «μετ’ εὐλαβείας καί φόβου Θεοῦ», διαβάζει τόν Ἑξάψαλμο.

Διότι ὁ χρόνος αὐτός τῆς ἀναγνώσεως προεικονίζει τό χρόνο τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου, κατά τή διάρκεια τοῦ ὁποίου μέ φόβο καί τρόμο θά ἀναμένουμε τήν τελική κρίση Του γιά ἐμᾶς.

Καί, ὅπως τότε, ἔτσι καί τώρα θά πρέπει σιωπῶντες, ὄρθιοι, ἀκίνητοι, χωρίς μετακινήσεις ἤ, προπαντός, χωρίς καί τούς παραμικρούς θορύβους, νά παρακολουθοῦμε τήν ἀνάγνωση αὐτή.

(Ἰδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στίς ἑσπερινές ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, οἱ ὁποῖες εἶναι ὁ Ὄρθρος τῆς ἑπομένης. Διότι τότε, ἀφηρημένοι, μπαίνουμε στούς Ναούς χωρίς νά προσέχουμε, ἐάν ἐκείνη τήν ὥρα διαβάζεται ὁ Ἑξάψαλμος. Σ’ αὐτές τίς περιπτώσεις θά πρέπει νά παραμένουμε ἀκίνητοι στήν εἴσοδο τοῦ Κυρίως Ναοῦ καί μετά τό πέρας τῆς ἀναγνώσεως νά μετακινούμαστε γιά νά καταλάβουμε τή θέση μας).

Ὁ ἑξάψαλμος ἀποτελεῖται ἀπό ἀπό τούς ἑξῆς ψαλμούς:

3ος: Εἰκονίζει τήν σταθερή ἐλπίδα τῆς ψυχῆς στό Θεό.

37ος: Θρῆνος τῆς ψυχῆς γιά τό βάρος τῶν ἁμαρτιῶν.

62ος: Ἁπαλή παρηγορητική πρωϊνή προσευχή.

87ος: Δέηση ψυχῆς τσακισμένης ἀπό τίς συμφορές.

102ος: Προσευχή εὐγνωμοσύνης γιά τίς εὐεργεσίες τοῦ Θεοῦ.

142ος: Θερμή παράκληση βοήθειας.

Ὁ ἑξάψαλμος εἶναι ἡ κατανυκτική ἀνάγνωση (ὅλοι ὄρθιοι) τῶν 6 παραπάνω ἀπό τούς 150 ψαλμούς , τούς ὁποίους ἔγραψε ὁ Δαβίδ. Εἶναι συγχρόνως ὕμνος, δέηση, προφητεία.

ΠΗΓΗ : "ΑΓΙΟΣ ΜΗΝΑΣ", ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ, ΕΤΟΣ ΙΔ΄, ΤΕΥΧ. 61, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014, σ. 22.