"Γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς" (Κατά Ιωάννη 8,32).

Πέμπτη 27 Δεκεμβρίου 2012

ΝΥΧΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ – ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ (+) ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΚΟΝΙΤΣΗΣ ΚΥΡΟΥ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΥ




Την ιστορία που ακολουθεί μου την απέστειλε μαζί με Χριστουγεννιάτικες ευχές ο πολύ καλός μου φίλος Νίκος Α. Πρόκειται για μια ραδιοφωνική διήγηση από το βίο του Αγίου Ιερώνυμου, την οποία έκαμε ο μακαριστός Μητροπολίτης Κονίτσης κυρός Σεβαστιανός :

«Νύχτα Χριστουγέννων. Ἕνας ἅγιος καὶ σοφὸς ἀσκητὴς προσεύχεται ἀπὸ ὥρα γονατιστὸς μέσα στὸ ἅγιο Σπήλαιο, στὴ Βηθλεέμ. Στὸ σπήλαιο ποὺ πρὶν ἀπὸ περίπου 400 χρόνια εἶχε φιλοξενήσει τὸν νεογέννητο Χριστό μας. Ὁ ἀσκητὴς δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν μεγάλο Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, τὸν ἅγιο Ἱερώνυμο, ποὺ κατέγραψε καὶ τὰ ὅσα συνέβησαν ἐκεῖ.

Ἐκείνη τὴ νύχτα ὁ Ὅσιος εἶχε ἀφήσει τὸ ἀσκητήριο του, ποὺ ἦταν κοντὰ στὸ ἅγιο Σπήλαιο, καὶ εἶχε ἀποφασίσει νὰ τὴν περάσει ξάγρυπνος καὶ προσευχόμενος μπροστὰ στὴν ἁγία Φάτνη.

Ἡ καρδιά του ἦταν γεμάτη εὐγνωμοσύνη γιὰ τὴ μεγάλη δωρεὰ τοῦ Θεοῦ: νὰ ἔλθει ὁ Ἴδιος στὴ γῆ, νὰ γίνει ἄνθρωπος, γιὰ νὰ μᾶς γλυτώσει ἀπὸ τὴ δουλεία τῆς ἁμαρτίας, ἀπὸ τὴν τυραννία τοῦ διαβόλου καὶ τὰ νύχια τοῦ θανάτου!

Ἀπόλυτη σιωπὴ ἐπικρατοῦσε μέσα στὴ νύχτα στὸν ἱερὸ χῶρο...
Ξαφνικὰ ἀκούστηκε νὰ προφέρει τὸ ὄνομά του μιὰ γλυκιὰ φωνή :

–Ἱερώνυμε! Ξαφνιάστηκε ὁ Ὅσιος... Κοίταξε παραξενεμένος γύρω του... Τίποτε... Δὲν ὑπῆρχε κανείς.

–Ἱερώνυμε! ξανακούστηκε ἡ φωνή... Ναί! Ἐρχόταν ἀπὸ τὴν ἁγία Φάτνη... καὶ ἔκανε τὴν καρδιά του νὰ τρέμει συγκλονισμένη.

–Ἱερώνυμε, τί δῶρο θὰ μοῦ κάνεις ἀπόψε στὴ γιορτή μου;

  Ἦταν πράγματι ἡ γλυκιὰ φωνὴ τοῦ Ἰησοῦ.
–Ὦ Κύριε, τὸ ξέρεις ὅτι γιὰ Σένα τὰ ἄφησα ὅλα: τὸ παλάτι τοῦ αὐτοκράτορα, τὰ μεγαλεῖα τῆς Ρώμης, τὶς ἀνέσεις. Ἡ καρδιά μου, ἡ σκέψη μου, ὅλα σὲ Σένα εἶναι στραμμένα! Τί ἄλλο μπορῶ νὰ Σοῦ προσφέρω; Δὲν ἔχω τίποτε!

–Καὶ ὅμως, Ἱερώνυμε, ἔχεις κάτι ἀκόμα ποὺ μπορεῖς καὶ πρέπει νὰ μοῦ τὸ προσφέρεις... Αὐτὸ θὰ μὲ εὐχαριστήσει πιὸ πολὺ ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ αὐτὸ θέλω...

Ἔπεσε σὲ συλλογὴ ὁ Ὅσιος... Πέρασαν λίγα λεπτὰ καὶ μετὰ τόλμησε νὰ ψελλίσει:
–Κύριε, δὲν βρίσκω κάτι... Πές μου, τί θὰ μποροῦσα ἀκόμη νὰ Σοῦ προσφέρω καὶ δὲν μπορῶ νὰ τὸ σκεφτῶ;
Μεσολάβησε μικρὸ διάστημα σιγῆς καὶ ἡ φωνὴ τοῦ Χριστοῦ ξανακούστηκε:
–Ἱερώνυμε, τὶς ἁμαρτίες σου θέλω. Δῶσε μου τὶς ἁμαρτίες σου!

-Τὶς ἁμαρτίες μου; Τί νὰ τὶς κάνεις, Κύριε, τὶς ἁμαρτίες μου;

–Θέλω τὶς ἁμαρτίες σου γιὰ νὰ σοῦ τὶς συγχωρήσω, ἀφοῦ γι᾿ αὐτὸ ἦρθα στὸν κόσμο, ἀπάν­τησε ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐπικράτησε βαθιὰ σιωπή.

Συγκλονισμένος ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος ἄ­­­φησε τὰ δάκρυά του, δάκρυα εὐγνωμοσύνης, νὰ πλημμυρίσουν τὸν ἱερὸ χῶρο ὅλη τὴ νύχτα.

Ἄφησε καὶ σὲ μᾶς τὴν ἔμπρακτη παραγγελία νὰ μὴ λησμονοῦμε κάθε Χριστούγεννα τὸ ὡραιότερο δῶρο πρὸς τὸν Σωτήρα μας, τὴ μετάνοιά μας γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας. Αὐτὸς εἶναι ὁ καλύτερος ἑορτασμὸς τῆς μεγάλης ἑορτῆς...».

Τρίτη 25 Δεκεμβρίου 2012

ΓΙΑΤΙ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ; - ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ (+) ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΚΥΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΗ




Άρθρο μας στην ομογενειακή εφημερίδα Hellas News (σελ. 32) στις 22 Δεκεμβρίου ε.ε. :

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, αγαπητοί μου, όταν έρχεται στον κόσμο, γεννιέται σε κάποιο χρόνο και κάποιο τόπο. Έκτος χρόνου και τόπου δεν υπάρχει άνθρωπος. Από τον κανόνα αυτόν δεν εξαιρέθηκε ούτε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Ενώ ως Θεός είναι άχρονος και άναρχος, ως άνθρωπος γεννήθηκε σε ορισμένο χρόνο και τόπο. 'Ως προς το χρόνο, είναι ιστορικώς βεβαιωμένο από τις αρχαίες πηγές, ότι o Χριστός γεννήθηκε επί Καίσαρος Οκταβιανού Αυγούστου (31 π.Χ. - 14 μ.Χ.). Ως προς δε τον τόπο, γεννήθηκε όχι σε κάποιο από τα μεγάλα αστικά κέντρα του αρχαίου κόσμου (Αθήνα, Ρώμη, Αλεξάνδρεια, κ.ά.), αλλά σε μία πολίχνη, ένα μικρό χωριό, πού υπάρχει μέχρι σήμερα σε μικρή απόσταση έξω από τα Ιεροσόλυμα, τη Βηθλεέμ. Πώς βρέθηκε στη Βηθλεέμ ή παναγία Θεοτόκος; Όταν ο Αύγουστος Καίσαρ μετά από σκληρούς αγώνες εξόντωσε όλους τους αντιπάλους και ανακηρύχθηκε μονάρχης, θέλησε, όπως ο βοσκός μετράει τα πρόβατα του, να μέτρηση και αυτός την απέραντη μάνδρα του, πού έφτανε από τη Γαλλία μέχρι την Αίγυπτο και τη Βαβυλώνα. Ήτο μονοκράτωρ. Διέταξε λοιπόν απογραφή σε όλο το κράτος. Αυτό είναι γεγονός ιστορικώς εξακριβωμένο. Ή διαταγή έλεγε, ότι πρέπει ο καθένας να βρεθεί στον τόπο της καταγωγής του και εκεί ν' απογραφή. Έτσι και ή Παναγία, πού ζούσε στη Ναζαρέτ της Γαλιλαίος, αναγκάστηκε να ξεκινήσει, να διανύσει περίπου 150 χιλιόμετρα μαζί με τον Ιωσήφ, τον φύλακα και προστάτη, για να φθάσει στη Βηθλεέμ. Ήταν χειμώνας, κρύο. Νύχτα πλησίαζε. Ή σπίτι δεν άνοιξε να δεχθεί μέσα την επίτοκο μητέρα. Φάνηκαν σκληροί οι Βηθλεεμίται. Ή Παναγία αναγκάστηκε να βγει έξω από τη Βηθλεέμ και να ζήτηση κατάλυμα σε μια σπηλιά από αυτές πού άφθονες υπάρχουν στην Παλαιστίνη, μια σπηλιά πού χρησίμευε στους βοσκούς σαν στάβλος. 'Εκεί λοιπόν, σ' ένα βρωμερό στάβλο, πάνω σε μια φάτνη πού θέρμαιναν μόνο οι αναπνοές των ζώων, έγεννήθη ο Σωτήρ. Ω συγκατάβασις, ω μυστήριο, ω ανερμήνευτο θαύμα! Μακάριος όποιος σκύβει στη φάτνη και προσκυνεί τον γεννηθέντα Σωτήρα του κόσμου με πίστη και ειλικρίνεια. Μέσα σε τέτοιες συνθήκες γεννήθηκε ο Χριστός. Τίνος άλλου ή γέννησις έγινε σε τόσο ταπεινές συνθήκες; Μόνο όταν ήρθαν οι πρόσφυγες στην Ελλάδα, ίσως τότε κάποιοι γεννήθηκαν μέσα στα πλοία πού τους μετέφεραν κατάφορτα στην πατρίδα· με τις γεννήσεις κατά το δράμα εκείνο μπορεί λίγο να παραβληθεί ή γέννησης του Σωτήρος. Και ενώ ο Χριστός εγεννάτο στη φάτνη ενός στάβλου, όποιος στα Ιεροσόλυμα τη νύχτα εκείνη περνούσε έξω από τα ανάκτορα του Ήρώδου, θα άκουγε φωνές ανδρών και γυναικών πού διασκέδαζαν. Δεν θα άκουγε εκεί τον αγγελικό ύμνο πού άκουσαν οι ποιμένες. Τι αντίθεση μεταξύ φάτνης και ανακτόρων ! Γιατί γεννήθηκε ο Χριστός ; Για μας, αγαπητοί μου, για μας τους ανθρώπους και για τη σωτηρία τη δική μας ο Υιός και Λόγος του Θεού κατέβηκε από τους ουρανούς, «εκ Πνεύματος αγίου και Μαρίας της παρθένου», και ενανθρώπησε. Αυτή είναι η απάντηση του πιστού στο ερώτημα, και αυτό βροντοφωνεί η Εκκλησία διά του Συμβόλου της πίστεως (άρθρο 3). Μέγα το μυστήριο ! Ποιός ποτέ θα μπορέσει να καταλάβει σε όλο το βάθος και το πλάτος το υπερφυέστατο γεγονός ότι ένας Θεός σαρκώνεται, γίνεται άνθρωπος, για να σώσει την ανθρωπότητα ; Εδώ και οι μεγαλύτερες διάνοιες, χωρίς τη βοήθεια της πίστεως, συντρίβονται. Μικρός εμπρός στο Θεό ο άνθρωπος, ας είναι κ΄ ένας Σωκράτης. Θα ομολογήσει την άγνοια και την αδυναμία του εμπρός στο μυστήριο. Μικρός ο άνθρωπος, μεγάλος ο Θεός ! Μόνο η πίστη ρίχνει φως στο μυστήριο. Ο πιστός το αισθάνεται, το βλέπει, το ζει, και δεν βρίσκει λέξεις για να εξωτερικεύσει την υπερκόσμια αγαλλίαση που δοκιμάζει όταν ακούει να ψάλλεται το «Χριστός γεννάται, δοξάσατε…… (καταβασία Χριστουγέννων ωδή α΄). Νομίζει ότι δεν πατάει στη γη, αλλά μεταφέρεται στον ουρανό, στη χώρα των αγγέλων, κι ακούει τις υμνωδίες τους. Ο άπιστος ζει και περιπλανάται στο σκοτάδι. Δεν μπορεί να βρει μόνος του το δρόμο που οδηγεί στη Βηθλεέμ, εκεί που λάμπει το άστρο, το φως της αιωνίου αληθείας. Άπιστοι, αποκαλυφθείτε εμπρός στο μυστήριο της φάτνης, καταθέστε την πανοπλία του εγωισμού σας. Άλλα εφόδια χρειάζονται για να νιώσετε το μυστήριο. Πάρτε μαζί σας την ταπείνωση των αγραυλούντων ποιμένων, την πίστη των μάγων, την αθωότητα των σφαγιασθέντων νηπίων, και τότε θα βρείτε το δρόμο, θα συναντήσετε το Χριστό, και θα ομολογήσετε ότι στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας πριν δυό χιλιάδες χρόνια έγινε το μεγαλύτερο θαύμα, που κατέγραψε στις σελίδες της η ιστορία ως το σπουδαιότερο γεγονός αφ΄ ότου έγινε ο κόσμος. Ποιό το γεγονός ; ότι «εγεννήθη Παιδίον νέον ο προ αιώνων Θεός» (Κοντάκιο). Μέγα το μυστήριο ! Το σπασμένο άγαλμα συναρμολογείται. Ένα παράδειγμα, για να πάρουμε μια αμυδρή ιδέα του μυστηρίου. Υποθέστε, αγαπητοί μου, ότι στο κέντρο μιας πόλεως έχει στηθεί ένα άγαλμα. Είναι θαυμάσιο και ως σύλληψη και ως εκτέλεση. Όλα του συμμετρικά, κανείς δεν μπορεί να βρει μια ατέλεια. Όλοι το θαυμάζουν αλλά οι σοφότεροι θαυμάζουν περισσότερο τον άγνωστο εκείνο γλύπτη, που είχε τέτοια δύναμη τέχνης, ώστε από ένα άμορφο μαρμάρινο όγκο να βγάλει ένα τέτοιο αριστούργημα. Κανείς δεν υπάρχει που να πει, ότι το άγαλμα αυτό βρέθηκε τυχαία, ότι έτσι μόνο του ξεφύτρωσε ένα πρωί από τα σπλάχνα του λατομείου της Πεντέλης ή της Πάρου κι ότι έτσι μόνο του στήθηκε εκεί. Το άγαλμα, δημιούργημα άριστου τεχνίτη, λάμπει στη θέση του. Πόσο ωραίο είναι ! Το βλέπεις και νομίζεις πως θα σου μιλήσει. Εκείνα τα χείλη, εκείνη η έκφραση, εκείνο το χαμόγελο στο πρόσωπο. τί θαύμα ! Αλλ΄ αναπάντεχα – ω συμφορά ! – μια νύχτα κάποιος, που ζήλεψε φαίνεται τη δόξα του Ηροστράτου, αποφάσισε να το καταστρέψει. Πλησιάζει λοιπόν, τοποθετεί στη βάση του δυναμίτη, ανάβει το φυτίλι, κι ο κακούργος απομακρύνεται. Κρυμμένος σε μια γωνιά του σύμπαντος περιμένει το αποτέλεσμα. Σε λίγο ένας δαιμονιώδης κρότος ακούγεται. Το έδαφος σείεται. Οι κάτοικοι της ευτυχισμένης πόλης ξυπνούν, ανάβουν φώτα, και τί να δουν ; Το άγαλμα, το καύχημα της πόλεως που προσήλκυε περιηγητάς απ΄ όλα τα μέρη, αυτό το αριστούργημα, δεν υπάρχει πια. Τι λέω, δεν υπάρχει ; Υπάρχει, αλλ΄ όχι ως ομορφιά. υπάρχει ως ερείπια. Ο δυναμίτης το΄ κανε χίλια συντρίμμια σκορπισμένα εδώ κ΄ εκεί. Όλοι κλαίνε και καταριόνται το δράστη του εγκλήματος. Τα χρόνια περνούν, οι αιώνες διαβαίνουν. Αλλά η ομορφιά του αγάλματος δεν ξεχνιέται. Οι γέροι διηγούνται τα παιδιά τη δόξα του. Ο πόθος όλων εκφράζεται με μια ευχή, μια κρυφή ελπίδα. Ω και να ήταν δυνατόν να διορθωθεί το κακό και να στηθεί πάλι στη μέση της πλατείας το άγαλμα όπως ήταν στην αρχή !...... Και να ο κοινός μύχιος πόθος εκπληρώνεται ! Έρχεται κάποιος. Είναι εκείνος που κατασκεύασε το άγαλμα. Λυπήθηκε για την καταστροφή του καλύτερου έργου που βγήκε απ΄ το εργαστήριό του. Γιατί ποιός τεχνίτης δεν πονάει το έργο του ; Το πόνεσε λοιπόν και αυτός. Είδε τα συντρίμματα. Τα μαζεύει ένα - ένα και μέσα στο εργαστήριό του τα συναρμολογεί όλα. Και ξαφνικά μια μέρα ευλογημένη, ενώ θαυμάζουν όλοι, άγγελοι και άνθρωποι, το άγαλμα τοποθετείται και πάλι στη μέση της πόλεως, όπως ήταν και ακόμη ωραιότερο. Το έμψυχο άγαλμα αναστηλώνεται. Παραβολικός μέχρι εδώ είναι ο λόγος. Θέλετε τώρα την ερμηνεία του παραδείγματος ; Ακούστε. Το άγαλμα, το έμψυχο άγαλμα, είναι ο άνθρωπος. Όταν δημιουργήθηκε από το Θεό, οι άγγελοι θαύμασαν τον άνθρωπο ως το τελειότερο δημιούργημα. Γιατί ο άνθρωπος βγήκε από το θεϊκό εργαστήριο ωραίος, «καλός λίαν», αγαθός, άκακος, αθώος. Μια αρμονία και ειρήνη βασίλευε στη φύση και την καρδιά του. Αλλά ξαφνικά – τί συμφορά ! – ο άνθρωπος έπεσε. Σατανική δύναμη συνέτριψε το θεϊκό κάλλος. Ποιός μπορεί να το αρνηθεί ; Από τότε η ειρήνη φυγαδεύθηκε, πόλεμος αόρατος άρχισε. Μέσα στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής μάχονται δύο αντίθετες δυνάμεις, «άγγελος και σατανάς γρονθοκοπούναι». Και κάτω από τη δύναμη του κακού ο άνθρωπος γίνεται ένα ηθικό ερείπιο, διασπάται η ψυχική του ενότητα, γίνεται αγνώριστος. Ιδέστε τον. κλέφτης, ψεύτης, πλαστογράφος, πλεονέκτης, μωροφιλόδοξος, μοιχός, πόρνος, βλάστημος, φονιάς, εμπρηστής, προδότης, θηρίο μάλλον παρά άνθρωπος. Θεέ μου, που κατήντησε το έμψυχο άγαλμα ! πεσμένο σε συντρίμμια, σε ερείπια. Ποιός τώρα θα τον σώσει ; Και ενώ οι φιλόσοφοι σαν απλοί θεατέ παρακολουθούσαν το δράμα του ανθρώπου που κυλούσε στην κατηφόρα του ηθικού ολέθρου, ξαφνικά ένα πρωτοφανές άστρο φωτίζει τον κόσμο, σμήνη αγγέλων πετούν πάνω απ΄ τη Βηθλεέμ, θεία μουσική αντηχεί, ακούγεται το εμβατήριο «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία» (Λουκ. 2, 14). Τί συμβαίνει ; Μέγα μυστήριο εκτυλίσσεται. Ο Θεός σπλαχνίσθηκε το πλάσμα των χειρών του. Άκουσε τους στεναγμούς, είδε τα ηθικά του ερείπια και συντρίμμια, και αποφάσισε να σώσει τον άνθρωπο. Ω θαύμα θαυμάτων ! Κλίνει ουρανούς και κατεβαίνει. Σαρκώνεται από τα αίματα της πανάγνου κόρης. Γίνεται άνθρωπος, χωρίς να παύσει να είναι Θεός, για να κάνει Θεό τον άνθρωπο. Με την όλη ένσαρκη οικονομία ο ενανθρωπήσας Θεός Λόγος ανορθώνει το πεσμένο ανθρώπινο πρόσωπο, αναστηλώνει το κατεστραμμένο έμψυχο άγαλμα, αποκαθιστά το πλάσμα του στο αρχικό κάλλος του κι ακόμη ανώτερα. Περιμένετε ! Η διδασκαλία, που θα κηρύξει το Νήπιο της Βηθλεέμ, τα θαύματα που θα κάνει, η αγία ζωή που θα ζήσει, και προ παντός το τίμιο αίμα του με το οποίο θα βάψει το λόφο του Γολγοθά και μάλιστα η ένδοξη ανάστασή του με την οποία θα νικήσει το θάνατο, αυτά θα σώσουν, θα λυτρώσουν, θα ωραΐσουν, θα θεώσουν τον άνθρωπο. Και μόνο όσοι θα μείνουν μακριά του, μόνο όσοι θα τον αρνηθούν και θα τον σταυρώσουν, αυτοί θα χαθούν. Η ζωή του ανθρώπου, αγαπητοί μου, είναι ολόκληρο δράμα. Μακριά απ΄ το Χριστό η ζωή μας γίνεται ή τραγωδία ή κωμωδία. Μύρια σύγχρονα παραδείγματα πιστοποιούν την αλήθεια αυτή. Μόνο διά του Χριστού επέρχεται η λύσις του δράματός μας. Χριστιανοί ! Μη περιπλανάσθε μακριά, μη ζητάτε άλλα φώτα. Στραφείτε με πίστη προς το άστρο της Βηθλεέμ. Το άστρο αυτό φέρνει ειρήνη, αγάπη, δικαιοσύνη, αλήθεια. Αργά ή γρήγορα όλοι θα καταλάβουμε, ότι ο άνθρωπος μόνο διά του Χριστού εξευγενίζεται, εξωραΐζεται ηθικά, γίνεται έμψυχο άγαλμα αρετής, ηθική προσωπικότης, για την οποία οι αρχαίοι προγονοί μας έλεγαν. «Ως χαρίεν εστ΄ άνθρωπος, όταν άνθρωπος η» (= πόσο χαριτωμένο πλάσμα είναι ο άνθρωπος όταν είναι πράγματι άνθρωπος). Μόνο διά του Ιησού ο άνθρωπος επανέρχεται στη θεία μακαριότητα από την οποία είχε εκπέσει, φτάνει στο «καθ΄ ομοίωσιν» Θεού (Γεν. 1, 26), γίνεται μικρός θεός, θεός κατά χάριν. Ας ψάλουμε λοιπόν με αγαλλίαση. «Χριστός γεννάται, δοξάσατε. Χριστός εξ ουρανών, απαντήσατε. Χριστός επί γης, υψώθητε. Άσατε τω Κυρίω, πάσα η γη, και εν ευφροσύνη ανυμνήσατε, λαοί, ότι δεδόξασται». (+) επίσκοπος Αυγουστίνος



Δευτέρα 24 Δεκεμβρίου 2012

ΨΗΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ ΕΚΤΑΚΤΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ κ. ΙΩΑΝΝΗ ΤΣΕΛΕΠΙΔΑΚΗ – «ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ – ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΙ ΑΠΟΗΧΟΙ» - ΣΤΟ «ΔΙΑΣΠΟΡΑ FM»




Στην χθεσινή έκτακτη πανηγυρική του εκπομπή, ο δημοσιογράφος κ. Ιωάννης Τσελεπιδάκης ομίλησε για το νόημα της υπερφυούς εορτής των Χριστουγέννων, τόνισε τον τρόπο με τον οποίον πρέπει να εορτάζουν και να συμμετέχουν οι Χριστιανοί πνευματικά σε αυτήν, ενώ συνέδεσε το πάθος του Κυρίου μας με την εορτή επικεντρώνοντας στο μήνυμα της αγάπης του Χριστού μας. Ακολούθως, αναφέρθηκε στη προσφορά του Ελληνικού πολιτισμού και της Ελληνικής γλώσσας στην ανθρωπότητα, στην δημιουργική δύναμη του Ελληνισμού, πάνω στον οποίον στηρίχθηκε όλο το οικοδόμημα του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η αναφορά του στην αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στο εκπολιτιστικό έργο που επιτέλεσε κάνοντας παγκόσμια την Ελληνική γλώσσα στη τότε Οικουμένη, προκειμένου να δι΄ αυτής να κηρύξουν οι Απόστολοι το Ευαγγέλιο του Χριστού μας σε όλη την οικουμένη, όπως επίσης και οι σοφές ρήσεις Ελλήνων Φιλοσόφων και Επιστημόνων της αρχαιότητας. Την εκπομπή συνεπλήρωσε η παρέμβαση του ιδιοκτήτη του “Διασπορά FM”, του κ. Θανάση Κουρτέση, ο οποίος αναφέρθηκε στον αγώνα που γίνεται μέσω της εφημερίδας του Hellas Νews όπως και του Ρ/Σ, προκειμένου να στηριχθεί ο Ελληνισμός της Αμερικής. Θερμά συγχαρητήρια και στους δύο καθότι αναζωπυρώνουν το εκκλησιαστικό και το εθνικό φρόνημα του εκεί Ελληνισμού, στηρίζουν τις παραδόσεις, ξυπνούν υπνωτούσες συνειδήσεις και προσπαθούν να διατηρήσουν αλώβητη την ενότητα των αποδήμων πάνω στην ατράνταχτη βάση της παράδοσης μας. 

TΑ ΒΥΖΑΝΤIΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ


Φωτογραφία : Γ. Κόρδης : Κάλαντα



Ἦχος α´. Ῥυθμὸς τετράσημος.

Ἄναρχος Θεὸς καταβέβηκεν καὶ ἐν τῇ Παρθένῳ κατώκοισεν
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρερου ρερου ρεμ
χα
ῖρε Ἄχραντε.
Βασιλεὺς τῶν ὅλων καὶ Κύριος ἦλθε τὸν Ἀδὰμ ἀναπλάσασθαι
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρερου ρερου ρεμ
χα
ῖρε Ἄχραντε.
Γηγενεῖς σκιρτᾶτε καὶ χαίρεσθε, τάξεις τῶν ἀγγέλων εὐφραίνεσθε
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρερου ρερου ρεμ
χα
ῖρε Ἄχραντε.
Δεῦτε ἐν σπηλαίῳ κατίδομεν κείμενον ἐν φάτνῃ τὸν Κύριον
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρερου ρερου ρεμ
χα
ῖρε Δέσποινα.
Ἐξ ἀνατολῶν μάγοι ἔρχονται δῶρα προσκομίζουσιν ἄξια.
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρερου ρερου ρεμ
χα
ῖρε Δέσποινα.
Ζητοῦν προσκυνήσαι τὸν Κύριον, τὸν ἐν τῷ σπηλαίῳ τικτόμενον.
ερου ρεμ ερου ρεμ ρερου ρε τε και τενενα
χα
ῖρε Δέσποινα.
Ἀστὴρ τοὺς μάγους ὁδήγησεν ἄνω τοῦ σπηλαίου τοὺς ἔφερεν
Θεὸς Βασιλεὺς προαιώνιος τίκτεται ἐκ κόρης Θεόπαιδος.
Ἱδὼν ὁ Ἡρῴδης ἐθαύμασε τὴν ὑπὸ τῶν μάγων ἀκρίβειαν.
Κράζει κα
ὶ βοᾶ πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοὺς δοξολογοῦντας τὸν Κύριον.
Λέγετε σοφο
ὶ καὶ διδάσκαλοι ἄρα που γεννᾶται ὁ Κύριος.
Μάγοι τῶν κηρύττουν καὶ λέγουσι Βασιλέα μέγα καὶ Κύριον.
Τεριριριρεμ τεριριριρεμ τεμ και ανανες
χα
ῖρε ἄχραντε, τεμ καὶ νενενὰ χαῖρε Δέσποινα.
Νῦν Ἡρῴδης σήμερον ἤκουσεν ἀληθείας θαῦμα κι ἐθαύμασεν
Τεριριριρεμ τεριριριρεμ τεμ και ανανες
χα
ῖρε ἄχραντε, τεμ καὶ νενενὰ χαῖρε Δέσποινα.
Ξένον καὶ παράδοξον ἄκουσμα, τὴν ὑπὸ τῶν μάγων ἀκρίβειαν
Τεριριριρεμ τεριριριρεμ τεμ και ανανες
χα
ῖρε ἄχραντε τεμ καὶ νενενὰ χαῖρε Δέσποινα.
Ὁ μακροθυμήσας καὶ Κύριος, σώσαι τοὺς εἰς Σε καταφεύγοντας
Τεριριριρεμ τεριριριρεμ τεμ και ανανες
χα
ῖρε ἄχραντε τεμ καὶ νενενὰ χαῖρε Δέσποινα.
Ποιμένες ἰδόντες ἐδόξαζον, δόξα ἐν ὑψίστοις ἐκραύγαζον.
Ῥῆμα Ἰωσὴφ νύκτα ἤκουσεν ἄγγελος Κυρίου ἐλάλησε.
Σήμερον γενν
ᾶται ὁ Κύριος καὶ πᾶσα ἡ κτίσις ἀγάλλεται.
Τρε
ῖς τὰς ὑποστάσεις ἐγνώκαμεν· Πατέρα, Υἱόν, Πνεῦμα Ἅγιον.
Ὑπὸ ἀρχαγγέλων ὑμνούμενον καὶ τῶν Σεραφεὶμ δοξαζόμενον.
Ερου ρεμ ερου ρεμ ερου ερου ρεμ
χα
ῖρε ἄχραντε.
Φῶς ἐν τῷ σπηλαίῳ ἐπέφανεν καὶ τὸν κόσμον ὅλον ἐφώτισε.
Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος ὑπάρχεις καὶ Κύριος.
Χαίρουσα ἡ κτίσις ἀγάλλεται καὶ πανηγυρίζει, εὐφραίνεται.
Ερου ρεμ ερου ρεμ ερου ερου ρεμ
χα
ῖρε ἄχραντε.
Ψάλλοντες Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν τὸν ἐν τῷ σπηλαίῳ τικτόμενον.
Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος ὑπάρχεις καὶ Κύριος.
Ὢ παρθενομήτορ καὶ Δέσποινα· σῷζε τοὺς εἰς Σὲ καταφεύγοντας.
Ερου ρεμ ερου ρεμ ερου ερου ρεμ χαίρε άχραντε.
Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος ὑπάρχεις καὶ Κύριος.

KAΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ


«Τω προ των αιώνων, εκ Πατρός γεννηθέντι αρρεύστως Υιώ, και επ΄ εσχάτων εκ Παρθένου, σαρκωθέντι ασπόρως». Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα, Χρόνια Πολλά.

Σάββατο 22 Δεκεμβρίου 2012

ΑΓΙΑ ΒΗΘΛΕΕΜ - "ΔΕΥΤΕ ΙΔΩΜΕΝ ΠΙΣΤΟΙ, ΠΟΥ ΕΓΕΝΝΗΘΗ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ"


Μια μικρή περιήγηση στον τόπο όπου γεννήθηκε ο Λυτρωτής και Μεσσίας του κόσμου ο Ιησούς Χριστός, στην Αγία Βηθλεέμ, ένα μικρό οδοιπορικό μέσα από παλιές φωτογραφίες, που δημιουργήθηκε προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως οπτικό ερέθισμα και βοήθημα για το μάθημα των θρησκευτικών.

Τρίτη 4 Δεκεμβρίου 2012

Ο ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΣΤΗ WALL STREET JOURNAL



Greeks Seek Strength in the Powers of a Revered Monk to Predict Events


By GORDON FAIRCLOUGH

 

SOUROTI, Greece—Legend has it that nearly three decades ago, a bearded Orthodox Christian mystic visiting here made an unsettling prediction: Greece in the future would experience a "great disruption and confusion," followed by hunger and political turmoil.
Believers say this grim vision of Elder Paisios, an ascetic monk who died in 1994, was actually a prescient glimpse of the upheaval now gripping this debt-racked country—helping fuel a surge of interest in the Orthodox holy man by Greeks struggling to make sense of a brutal financial crisis.
Elder Paisios, who spent much of his adult life as a hermit on the monastic peninsula of Mount Athos in northeastern Greece, has become a popular sensation—with tales of his prognostications and miracles he is said to have performed posted online and recounted in popular books. (Περισσότερα στις διευθύνσεις που ακολουθούν).

Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΨΑΛΤΗ ΣΤΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΣΕΛΕΠΙΔΑΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ



Η ψαλμωδία στην Εκκλησία είναι δοξολογία προς τον Παντοδύναμο, Πολυεύσπλαχνο και Πολυέλαιο Θεό, παράκληση και δέηση προς τον Θεό προκειμένου να εξιλεωθούν οι αμαρτίες μας. Οι Ευαγγελιστές Ματθαίος και Μάρκος μας πληροφορούν ότι μετά το Μυστικό Δείπνο ο Κύριος και οι μαθητές του «υμνήσαντες, εξήλθον εις το όρος των ελαιών…» (Μάρκος 14, 26 και Ματθαίος 26, 30). Και ο Απόστολος των Εθνών Παύλος συνιστά στους χριστιανούς : «…..λαλούντες εαυτοίς ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς, άδοντες και ψάλλοντες εν τη καρδία ημών τω Κυρίω» (Εφεσίους 5, 19 και Κολοσσ. 3, 16). Αρχαία παράδοση και συνήθεια της Εκκλησίας μας, ήδη από τα χρόνια του Χριστού και των μαθητών του, η δοξολογία του Θεού. Ακολούθως από τον Απολογητή Τερτυλλιανό πληροφορούμαστε (Apolog. 39) ότι όλοι οι χριστιανοί στις αγάπες υμνούσαν το Θεό είτε με αυτοσχέδιους ύμνους είτε με ύμνους παρμένους από την Αγία Γραφή. Τα πρώτα χριστιανικά χρόνια γνωρίζουμε ότι η ψαλμωδία γίνονταν από όλους τους χριστιανούς, ενώ οι πρώτοι ύμνοι ήταν ωδές από το

βιβλίο των Ψαλμών της Παλαιάς Διαθήκης. Συνεπεία του γεγονότος ότι δεν γνώριζαν όλοι ανάγνωση, ή δεν είχαν μαζί τους το βιβλίο των ψαλμών κλπ., αλλά και προκειμένου να μην γίνεται χασμωδία κατά την ώρα της ιεράς ακολουθίας, επικράτησε το σύστημα ένας να προεξάρχει (να κανοναρχεί) και να ακολουθούν οι λοιποί υποψάλλοντες. Το λεγόμενο υποψάλλειν. Ο Εκκλησιαστικός Ιστορικός Ευσέβιος Καισαρίας μας λέγει χαρακτηριστικά : «Ενός μετά ρυθμού κοσμίως ψάλλοντος, οι λοιποί καθ΄ ησυχίαν ακροώμενοι των ύμνων ακροτελεύτια συνεξήχουσιν» (Εκκλ. Ιστορία Ευσέβιου, Β΄ 19). Οι δε Αποστολικές διαταγές υπογράμμιζαν : «Έτερός τις τους του Δαβίδ ψαλλέτω ύμνους και ο λαός τα ακροστίχια υποψαλλέτω (Αποστολικές Διαταγές, Β΄ 57). Με το πέρασμα του χρόνου δημιουργήθηκαν οι χοροί των ιεροψαλτών, το λεγόμενο αντιφωνικό σύστημα. Σύμφωνα με τον Εκκλησιαστικό Ιστορικό Σωκράτη, το σύστημα αυτό εισήχθηκε στην Εκκλησία από τον Ιγνάτιο Αντιοχείας : «… Ιγνάτιος Αντιοχείας της Συρίας τρίτος από του Αποστόλου Πέτρου επίσκοπος, ος και τοις αποστόλοις αυτοίς συνδιέτριψεν, οπτασίαν είδεν αγγέλων, δια των αντιφώνων ύμνων την Αγίαν Τριάδαν υμνούντων και τον τρόπον του οράματος της εν Αντιοχεία Εκκλησίας παρέδωκε. Όθεν και εν πάσαις ταις εκκλησίαις αύτη η παράδοσις εδόθη» (Σωκράτη Εκκλ. Ιστορία, ΣΤ΄ 8). Εξ αυτού συνάγεται ότι η αντιφωνία εισάγεται στην Εκκλησία κατόπιν υπερφυσικού οράματος αγγέλων, στις αρχές του Β΄ μ.Χ. αιώνα. Κατ΄ άλλη εκδοχή του Ιστορικού Θεοδώρητου (μέσα του 5ου αιώνα), το σύστημα της αντιφωνίας εισήχθηκε στην Εκκλησία από τους μοναχούς Διόδωρο και Φλαβιανό : «ούτοι πρώτοι διχή διελόντες τους των ψαλλόντων χορούς, εκ διαδοχής άδειν την δαυϊτικήν εδίδαξαν μελωδίαν». Στην Καισαρεία εισήχθηκε από τον Μέγα Βασίλειο (4ος αιών) όπως γνωρίζουμε από την 207 επιστολή του προς το κλήρο της Νεοκαισαρείας. Ενώ τον ίδιο αιώνα εισήχθηκε από τον Αμβρόσιο στα Μεδιόλανα (Vita Ambrosii, 13). Επιπλέον και ο ιερός Αυγουστίνος στο έργο του Εξομολογήσεις, αναφέρει ότι το έθιμο αυτό προήλθε από την Ανατολή (IX 7 – Εξομολογήσεις, Ιερού Αυγουστίνου). Έως την παγίωση του αντιφωνικού συστήματος, η θέση των ψαλτών ήταν στον άμβωνα στο κέντρο του ναού («περί του, μη δειν πλέον των κανονικών ψαλτών των επί τον Άμβωνα αναβαινόντων, και από διφθέρας ψαλλόντων, ετέρους τινά ψάλλειν εν εκκλησία), όπως μας πληροφορεί ο 15ος κανών της εν Λαοδικεία τοπικής Συνόδου (364 μ.Χ.). Η απομάκρυνση του άμβωνα από το κέντρο του ναού και η καθιέρωση της αντιφωνίας, συνέβαλαν ώστε να δημιουργηθούν οι χοροί των ιεροψαλτών στα δεξιά και τα αριστερά του ναού. Τα αναλόγια αντικατέστησαν τον άμβωνα. Η θέση των ιεροψαλτών παγιώθηκε στην Εκκλησία αφενός για να μην εισαχθούν αιρετικές κακοδοξίες στην ψαλμωδία (οι Αρειανοί διέδιδαν με ψαλμούς την αίρεσή τους) και αφετέρου επειδή η ψαλμωδία απαιτούσε ειδική κατάρτιση. Το χορό των ιεροψαλτών κατεύθυνε ο πρωτοψάλτης με τη χειρονομία (κινήσεις του δεξιού χεριού που έδειχναν την έναρξη ή την παύση ή τον τρόπο εκτέλεσης του μέλους), η οποία ήταν σε χρήση έως και τα μέσα του 17ου αιώνα. Στο σημείο τούτο πρέπει να σημειωθεί το γεγονός ότι ο ιεροψάλτης (μαζί με τους : Υποδιάκονο και Αναγνώστη) ανήκει στον κατώτερο κλήρο και λάμβαναν το αξίωμα δια της χειροθεσίας. Κατά συνέπεια βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του πρέπει να είναι η βαθιά πίστη του προς τον Θεό, η μεγάλη του αγάπη προς την Εκκλησία, η μελέτη του λόγου του Θεού, η συνειδητή συμμετοχή του στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. Όλα αυτά συντελούν στο να περιφρουρήσει και να εκπληρώσει την πρώτη ιδιότητά του, το ότι ανήκει δηλαδή στο κατώτερο κλήρο. Κατά συνέπεια αρμόζει ο βίος του να είναι ανάλογος της διακονίας και του υψηλού λειτουργήματος και αποστολής του. Υπάρχουν πολλοί κανόνες στο Πηδάλιο, οι οποίοι ρυθμίζουν ζητήματα ηθικής συμπεριφοράς και φύσεως και αφορούν τους ιεροψάλτες όπως επί παραδείγματι : Ο 25ος Αποστολικός Κανών, λέγει ότι θεωρείται ανάξιος της τιμής να είναι Κληρικός - ούτε Κατώτερος - ο «επί πορνεία ή επορκία ή κλοπή αλούς». Ως ποινή σε όσους έπραξαν αυτά  ορίζει την έκπτωσιν από του αξιώματος του Κληρικού. Και ως μόνη επιείκεια αναφέρει, να μή εξωεκκλησιάζονται, και αφορίζωνται δια να μή είναι διπλή η τιμωρία των. «Λέγει γαρ η Γραφή: ούκ εκδικήσεις δις επί τω αυτώ». Για να είναι δε σαφές ότι στη διάταξη αυτή δεν περιλαμβάνονται μόνον οι ανώτεροι Κληρικοί (Επίσκοπος ή Πρεσβύτερος ή Διάκονος) ο Κανών ρητώς επιλέγει: «ωσαύτως και οι λοιποί Κληρικοί» οι κατώτεροι δηλαδή, εν οίς, εκ των πρώτων είναι και οι Ψάλται. Ο 54ος Αποστολικός Κανών, εξάλλου, αξιοί παρά παντός Κληρικού, Ανωτέρου και Κατωτέρου να μή συχνάζει σε ύποπτα κέντρα, «εν καπηλείω», και εις άλλα παρόμοια, διότι ταύτα δεν αποτελούν περιβάλλον κατάλληλον δι άνθρωπον υπηρετούντα τον Θεόν και την Εκκλησίαν. Ο 24ος της εν Λαοδικεία Συνόδου «οὐ δεῖ ἱερα τικούς ἀπό πρεσβυτέρων ἕως... ψαλτῶν... εἰς καπηλεῖον εἰδιέναι». Ο 43ος κανών των Αγίων Αποστόλων ορίζει τα ακόλουθα : «...Ψάλτης τα όμοια ποιών (κύβοις σχολάζων και μέθαις) ή παυσάσθω ή αφοριζέσθω», ο δε 69ος λέγει : «Ει τις ...Ψάλτης την Αγίαν Τεσσαρακοστήν ού νηστεύει, ή Τετράδα ή Παρασκευήν», ορίζει ίνα εκπίπτει του κληρικού αυτού αξιώματος (υπάρχουν και άλλοι κανόνες που ορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των βαθμών της ιεροσύνης όπως και άλλα ζητήματα, εξίσου σημαντικά, όπως επί παραδείγματι τη συμπεριφορά έναντι των αρχόντων, τα οποία δεν θα αναφέρουμε σε τούτη τη μελέτη, συνεπεία της έλλειψης χώρου). Καθίσταται ευνόητο σε όλους από κάθε άποψη ότι ο κατέχων την θέση του Ιεροψάλτου πρέπει να διάγει βίο εν Χριστώ, συντελώντας με την ηθική συμπεριφορά του ούτως ώστε να προάγεται πνευματικά η ενορία και να γίνεται παράδειγμα προς δόξαν Θεού. Άφησα τελευταία τα φυσικά και τα γραμματικά προσόντα, καθότι θεωρώ ότι η κατοχή τους ελλείψει ηθικών προσόντων και βαθιάς πίστεως στον Θεό, είναι δώρον άδωρον. Η καλή γνώση της Ελληνικής γλώσσας είναι μια εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση προκειμένου ο Ιεροψάλτης να έχει τη δυνατότητα να σταθεί ικανοποιητικά στο αναλόγιο και να αποδώσει ορθά τα αναγνώσματα και τους ψαλμούς. Δυστυχώς πολλές φορές παρατηρούνται φαινόμενα ιεροψαλτών να «παραμορφώνουν» και να «κακοποιούν» γλωσσικά τα ιερά κείμενα. Προς τούτο μπορεί να συμβάλλει ικανοποιητικά η ανάγνωση και η προετοιμασία ούτως ώστε να αποφεύγονται τα κραυγαλέα αλλά και τα μικρότερα λάθη κατά την ανάγνωση κειμένων, ειδικά αυτών της Παλαιάς Διαθήκης κατά τις Ιερές Ακολουθίες των Μεγάλων Ωρών, αλλά και τους Εσπερινούς. Η δε καλή γνώση της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, χωρίς αμφιβολία συντελεί όχι μόνον στην καλύτερη ανάγνωση, αλλά και στη κατανόηση των αναγιγνωσκόμενων και κατά συνέπεια στην καλύτερη μουσική τους απόδοση. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι ύμνοι και τα αναγνώσματα είναι προσευχή προς τον Παντοδύναμο και Πολυεύσπλαχνο Θεό, οπότε είναι καλό να γνωρίζουμε τα υψηλά νοήματα που αποδίδουμε μουσικά. Τέλος τα φυσικά προσόντα και η γνώση της Βυζαντινής Μουσικής, συμπληρώνουν τα προσόντα των διακόνων του Αναλογίου. Η έλλειψη κατάλληλης φωνής αυτόματα όπως αντιλαμβάνεστε δυσχεραίνει τα πράγματα και αποκλείει την ορθή απόδοση του μέλους. Η καλλιφωνία και η συνακόλουθη άρτια μουσική κατάρτιση, αποτελούν σημαντικό βήμα ούτως ώστε κάποιος να διακονήσει στο ιερό αναλόγιο. Γνωρίζουμε ήδη ότι στα τέλη του 4ου αιώνα επί του Μεγάλου Θεοδοσίου του Αυτοκράτορα, υπήρχε σχολή στην Κωνσταντινούπολη όπου διδάσκονταν η Εκκλησιαστική Μουσική. Η έλλειψη γνώσης της Βυζαντινής Μουσικής, αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα χωρίς να αποτελεί αιτία να μην μπορεί κάποιος να αναλάβει το αξίωμα του Ιεροψάλτη, αφού υπάρχουν και οι πρακτικοί. Αναμφίβολα όμως απαιτείται πολύ καλή γνώση της Βυζαντινής Μουσικής, η οποία με ορθή χρήση και απόδοση οδηγεί σε κατάνυξη τους χριστιανούς. Ακολούθως, η μαθητεία κοντά σε παλαιούς Ιεροψάλτες, συμπληρώνει τα κενά που υπάρχουν και βοηθά στην εκμάθηση του Τυπικού της Εκκλησίας, χωρίς την ακριβή γνώση του οποίου είναι αδύνατη η επιτυχής επιτέλεση του λειτουργήματος του Ιεροψάλτη. Εδώ πρέπει να τονιστεί με έμφαση αυτό που ορίζει ο 75ος κανών της 6ης Οικουμενικής Συνόδου : «Τούς ἐπί τῷ ψάλλειν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις παραγινομένους, βουλόμεθα μήτε βοαῖς ἀτάκτοις κεχρῆσθαι καί τήν φύσιν πρός κραυγήν ἐκβιάζεσθαι, μήτε τι ἐπιλέγειν τῶν μή τῇ ἐκκλησίᾳ ἁρμοδίων τε καί οἰκείων. Ἀλλά μετά πολλῆς προσοχῆς καί κατανύξεως τάς ψαλμωδίας προσάγειν τῷ τῶν κρυπτῶν ἐφόρῳ Θεῷ. Εὐλαβεῖς γάρ ἔσεσθαι τούς υἱούς Ἰσραήλ τό ἱερόν ἐδίδαξε λόγιον».